Ai đứng sau việc giá dầu lao dốc?

Ai đứng sau việc giá dầu lao dốc?

Ngành công nghiệp dầu mỏ vốn có lịch sử dao động mạnh mẽ, lúc lên lúc xuống khá thất thường. Hiện nay, ngành công nghiệp này dường như lại đang ở vào những giai đoạn đầu của đợt suy thoái mới nhất.

Giá dầu mỏ đã lao dốc hơn một nửa kể từ tháng 6/2014, chạm đến những mức giá thấp nhất của cuộc suy thoái năm 2009. Hôm qua , giá dầu Brent giao dịch toàn cầu ở mức 46 USD/thùng, trong khi giá dầu benchmark tại thị trường New York vẫn giữ mức gần 45 USD.

Theo bài viết trên báo New York Times, các nhà phân tích dầu mỏ dự đoán giá dầu có thể còn giảm xuống dưới 40 USD/thùng rồi mới có thể phục hồi dần. Nhưng ngay cả những người lạc quan nhất cũng nói rằng giá dầu khó đạt mức 70 USD/thùng vào cuối năm nay.

Ai đứng sau việc giá dầu lao dốc?

Giá bơm dầu tại một điểm khoan dầu ở bắc Dakota

Vì sao giá dầu giảm nhanh đến vậy? Và tại sao lại giảm vào lúc này?

Đây là một câu hỏi phức tạp, nhưng nó liên quan đến các vấn đề cơ bản về cung và cầu của nền kinh tế. Sản xuất trong nước của Mỹ tăng gần gấp đôi trong 6 năm qua, khiến Mỹ phải tìm kiếm thêm nguồn dầu  nhập khẩu. Ả Rập Xê Út, Nigeria và Algeria từng yên tâm xuất khẩu dầu sang Mỹ, nay bỗng nhiên phải cạnh tranh với các thị trường châu Á, và các nhà sản xuất dầu buộc phải giảm giá.

Trong khi đó, các nền kinh tế châu Âu và các quốc gia đang phát triển đang yếu đi, các phương tiện giao thông vận tải áp dụng công nghệ mới ngày càng tiết kiệm nhiên liệu hơn. Vì thế, nhu cầu đối với xăng dầu giảm đi đôi chút. 

Tất nhiên không thể không nói đến một nguyên nhân mà VnReview đã phân tích gần đây, đó là "dầu đá phiến", một nguồn năng lượng dự trữ mà Mỹ bắt đầu khai thác hiệu quả hơn nhờ công nghệ mới, đáng chú ý khi nguồn tài nguyên dự trữ đá phiến dầu này chủ yếu tập trung ở Bắc Mỹ.

Ai hưởng lợi khi giá dầu giảm?

Đà giảm giá và nguyên nhân thì đã rõ, nhưng ai là kẻ hưởng lợi nhất? Bất kỳ người lái xe nào cũng đều hồ hởi nói giá xăng đã giảm hơn 1 USD/gallon trong những tháng gần đây. Giá dầu diesel, dầu sưởi và khí đốt tự nhiên cũng đã giảm mạnh. Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ, các hộ gia đình Mỹ có thể chỉ chi chưa đến 750 USD tiền xăng dầu trong năm nay do giá dầu giảm. Người tiêu dùng khắp nơi trên thế giới cũng sẽ hưởng lợi ích tương tự.

Ai đứng sau việc giá dầu lao dốc?

Biểu đồ biểu thị giá dầu đi xuống

Mặc dù bài viết trên tờ New York Times đã tránh không đề cập tới những lợi ích của Mỹ khi giá dầu giảm. Trong bài viết Giá dầu sụp đổ: Cách mạng dầu khí đá phiến Mỹ, VnReview đã phân tích rõ: chính Mỹ đã đứng sau cuộc cách mạng dầu đá phiến, và n.và quan trọng hơn cả, nước Mỹ có một công cụ quyền lực mới để gây ảnh hưởng lên thị trường năng lượng toàn cầu và duy trì vững chắc vị thế địa chính trị của mìnhhững lợi ích của sự bùng nổ dầu khí đá phiến đối với nền kinh tế Mỹ và bên ngoài nước Mỹ được ca tụng như sự kỳ diệu: giảm chi phí điện, thêm hàng tỷ đô la cho tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP), tạo ra hàng trăm nghìn việc làm gián tiếp và trực tiếp; tăng đáng kể nguồn thu thuế cho chính phủ Mỹ...

Ai thua thiệt khi giá dầu giảm?

Người dùng được lợi, vậy ai là kẻ thua thiệt? Đầu tiên, đó là các quốc gia sản xuất dầu mỏ. Venezuela, Iran, Nigeria, Ecuador, Brazil và Nga chỉ là một số ít những quốc gia dầu mỏ có nền kinh tế bị ảnh hưởng và có thể cả bất ổn chính trị do giá dầu giảm. Tại Mỹ, các bang Alaska, North Dakota, Texas, Oklahoma và Louisiana sẽ đối mặt với các thách thức kinh tế. Một số công ty dầu mỏ nhỏ hơn ngập trong nợ nần có thể sẽ phá sản, gây áp lực lên các ngân hàng đã cho họ vay vốn.

Dư luận và báo chí quốc tế gần đây đều đề cập đến những khó khăn kinh tế của Nga do giá dầu giảm, và đã có nhiều ý kiến ám chỉ rằng Mỹ đã nhằm vào Nga khi kích thích cho cách mạng dầu đá phiến xảy ra một cách bất ngờ. Tìm hiểu của VnReview trên các nguồn báo chí cả trong và ngoài Mỹ thì các số liệu rất gần đây vẫn cho rằng chi phí sản xuất dầu đá phiến quá cao và vẫn còn tồn tại quá nhiều vấn đề, các chuyên gia Nga cho đến giữa năm 2014 vừa rồi cũng không tin cách mạng dầu đá phiến có thể xảy ra. Vậy mà rốt cuộc giá dầu đã giảm bất ngờ và ngày càng giảm sâu. Điều này thực sự gây không ít nghi ngờ về khả năng chiết xuất dầu từ đá phiến của Mỹ thực sự là như thế nào.

Một điều nữa mà New York Times chưa phân tích sâu, đó là những cái giá mà chính Mỹ phải trả khi đưa giá dầu giảm sâu. Đó là những tác hại đối với môi trường và con người do sử dụng các hóa chất độc hại để chiết xuất dầu từ đá phiến, nguy cơ thiếu nước sinh hoạt và sản xuất khi công nghệ nứt vỡ thủy lực để lấy dầu đòi hỏi sử dụng lượng nước rất lớn, hoặc nguy cơ động đất do những thay đổi địa chất từ các giếng khoan dầu sâu trong lòng đất. Chính kinh tế Mỹ, như đã nói ở trên, cũng ảnh hưởng ít nhiều do các hãng khai thác dầu truyền thống lâm vào cảnh phá sản, nợ nần.

Điều gì xảy ra với OPEC?

Theo các nhà phân tích, một yếu tố trọng tâm khi giá dầu giảm mạnh là sự thiếu thiện ý của OPEC, một tổ chức của các nhà sản xuất dầu, trong việc can thiệp nhằm bình ổn thị trường dầu mỏ vốn đang bị xem là dư thừa. Giá chuẩn dầu thô của OPEC đã giảm khoảng 40% kể từ khi tổ chức này từ chối cắt giảm sản lượng tại cuộc họp cuối tháng 11 vừa qua ở Vienna.

Iran, Venezuela và Algeria đang thúc ép OPEC cắt giảm sản lượng để đẩy giá lên, nhưng Ả Rập Xê Út, các tiểu vương quốc Ả Rập và các đồng minh khác lại từ chối làm như vậy.

Các quan chức Ả Rập Xê Út nói rằng nếu họ cắt giảm sản lượng và giá tăng lên, họ sẽ mất thị phần và điều đó chỉ có lợi cho các đối thủ của họ. Ả Rập Xê Út nói họ sẵn sàng để giá dầu giảm hơn nữa.

Bộ trưởng dầu mỏ của Tiểu vương quốc Ả Rập còn "đổ thêm dầu vào lửa" khi gợi ý tại một hội nghị ở Abu Dhabi rằng, sẽ không để các công ty dầu mỏ ở Mỹ và các nhà sản xuất giá cao khác giảm sản lượng và thời kỳ dầu mỏ đắt đỏ đã kết thúc.

Ai đứng sau việc giá dầu lao dốc?

Liệu có một âm mưu nào đó đang đẩy giá dầu đi xuống?

Tờ New York Times đề cập tới một nhận định đáng lưu ý: Có một số thuyết âm mưu đang nổi lên. Ngay cả một số nhà điều hành dầu mỏ cũng đang âm thầm cho rằng Ả Rập Xê Út muốn làm tổn thương Nga và Iran, và Mỹ cũng thế - riêng động cơ này cũng đủ để hai quốc gia sản xuất dầu mỏ phải giảm giá xuống. Sau tất cả thì vụ giảm giá dầu trong những năm 1980 đã khiến Liên Xô khốn đốn.

Tuy nhiên, khó mà nói New York Times đã khách quan khi cho rằng: không có bằng chứng nào hỗ trợ các thuyết âm mưu trên, và Ả Rập Xê Út với Mỹ cũng hiếm khi phối hợp thông suốt. Chính quyền Obama hầu như không ở vào một vị thế có thể phối hợp với hàng trăm công ty dầu mỏ nhằm tìm kiếm lợi nhuận và trả lời cho các cổ đông của họ.

Khi nào giá dầu có thể hồi phục?

Dĩ nhiên là không thể sớm được. Sản lượng dầu vẫn tăng ở Mỹ và một số nước khác. Nhiều ngân hàng phố Wall dự đoán giá dầu có thể giảm xuống mức thấp 40 USD/thùng trong những tháng tới.

Nhưng việc sản xuất có thể bắt đầu suy giảm trong nửa cuối năm nay, lúc đó giá dầu thô cũng sẽ bắt đầu phục hồi. Nói cho cùng, lịch sử ngành dầu mỏ là lịch sử của những lần bùng nổ và đổ vỡ.

Hoàng Lan

Theo New York Times

Cập nhật tin tức công nghệ mới nhất tại fanpage Công nghệ & Cuộc sống

Nguồn tin:

 
 
Loading...

Tham gia bình luận