Mua ôtô ở Mỹ dần trở thành việc xa xỉ

Tình trạng thiếu hụt nguồn cung do đại dịch đã qua, các đại lý ôtô tại Mỹ đã đầy xe trở lại và khách hàng có nhiều lựa chọn về màu sắc lẫn trang bị. Tuy nhiên, giá xe tại xứ cờ hoa chưa bao giờ cao như hiện nay, đồng thời các khoản vay mua ôtô cũng ngày càng lớn và kéo dài hơn trước, đã khiến việc mua xe trở nên xa xỉ.

Giá xe tăng mạnh, khoản vay ngày càng lớn

Cụ thể, giá niêm yết trung bình của một mẫu xe mới hiện vượt 50.000 USD, cao hơn khoảng 30% so với năm 2019. Ngay cả khi có ưu đãi, giá lăn bánh vẫn lần đầu vượt mốc 50.000 USD vào tháng 9 năm ngoái, và giảm nhẹ xuống mức 49.191 USD vào tháng 1, là mức cao kỷ lục cho một tháng vốn thường có doanh số thấp, theo dữ liệu của Cox Automotive.

Điều này đã đẩy khoản thanh toán hàng tháng trung bình khi mua xe mới lên hơn 800 USD, mức cao nhất từ trước đến nay, theo J.D. Power. Không những thế, một số người mua còn chi trả nhiều hơn, khi khoảng 20% khoản vay mua xe mới có mức trả góp ít nhất 1.000 USD mỗi tháng, theo S&P Global, và tỷ lệ này có thể tăng gấp đôi vào cuối năm.

Patrick Manzi, kinh tế trưởng Hiệp hội đại lý xe hơi Mỹ NADA, cho rằng thị trường đang tiến gần tới ngưỡng mà nhiều người tiêu dùng không muốn vượt qua. Điều này khiến ngành ôtô ngày càng lo ngại về sức chịu đựng tài chính của khách hàng, khi các dấu hiệu áp lực tài chính xuất hiện rõ hơn, đặc biệt là tỷ lệ nợ vay mua xe quá hạn nghiêm trọng đã tăng lên mức từng ghi nhận trong giai đoạn phong tỏa vì Covid-19. Tại hội nghị NADA 2026 ở Las Vegas, "khả năng chi trả" trở thành chủ đề được nhắc đến nhiều, trong bối cảnh giá xe cũ trung bình vẫn quanh 25.000 USD, khiến người tiêu dùng khó tìm được lựa chọn rẻ hơn.

Theo Mike Manley, CEO AutoNation, khả năng chi trả đang là mối quan tâm hàng đầu của thị trường. Tyson Jominy, phó chủ tịch cấp cao của J.D. Power, đặt câu hỏi liệu giá bán có chạm tới "điểm gãy", tức vượt quá khả năng chi trả của người mua trung bình hay không. Doanh số hiện vẫn tích cực khi các hãng xe bán được 16,2 triệu xe tại Mỹ năm ngoái, mức cao nhất kể từ sau đại dịch, nhưng NADA dự báo con số này có thể giảm còn khoảng 16 triệu xe trong năm nay.

Xe giá rẻ biến mất, người mua chuyển sang SUV

Một thay đổi lớn là các hãng xe đã gần như rút khỏi phân khúc xe giá rẻ tại thị trường Mỹ. Mẫu xe cuối cùng có giá dưới 20.000 USD, Nissan Versa (17.390 USD), đã ngừng sản xuất vào tháng 12, trong khi nhiều mẫu xe cỡ nhỏ giá thấp khác như Mitsubishi Mirage, Kia Rio, Hyundai Accent hay Chevrolet Spark cũng lần lượt biến mất.

Theo Jessica Caldwell, giám đốc phân tích của Edmunds, người Mỹ hiện không còn chuộng xe cỡ nhỏ mà chuyển sang SUV và crossover. Nếu cách đây một thập kỷ, thị trường Mỹ chia đều giữa sedan và xe gầm cao, thì hiện nhóm xe tải nhẹ, bao gồm SUV, chiếm khoảng 80% doanh số, trong đó crossover như Honda CR-V đóng góp gần một nửa lượng xe bán ra. Theo NADA, mức giá dưới 30.000 USD hiện trở thành "ngưỡng mới của một chiếc xe có giá phải chăng".

Thực tế này khiến nhiều người mua bất ngờ, đặc biệt là những người chỉ đổi xe sau mỗi 6-8 năm. Erin Keating, chuyên gia phân tích của Cox Automotive, cho rằng người tiêu dùng thường bị "sốc giá" khi quay lại thị trường sau thời gian dài. Khảo sát của TransUnion cũng cho thấy khả năng chi trả là rào cản lớn nhất với những người có ý định mua xe trong tương lai gần.

Thị trường phân hóa, ôtô dần thành món hàng xa xỉ

Các hãng xe vẫn tập trung vào phân khúc cao cấp do biên lợi nhuận lớn hơn. Nền kinh tế Mỹ đang chứng kiến sự phân hóa rõ rệt giữa nhóm thu nhập cao và phần còn lại, tạo nên mô hình "nền kinh tế chữ K" (nhóm thu nhập cao tiếp tục tăng trưởng trong khi phần còn lại gặp khó khăn), và thị trường ôtô cũng phản ánh xu hướng này. Cuối năm ngoái, các mẫu xe giá trên 70.000 USD có thời gian nằm tại đại lý tương đương xe dưới 70.000 USD. Người mua có thu nhập hộ gia đình trên 150.000 USD chiếm 29% tổng lượng xe bán ra, tăng mạnh so với mức 18% vào năm 2020.

Độ tuổi người mua xe mới cũng tăng lên, là một dấu hiệu cho thấy chi phí ngày càng cao. Gần một nửa số xe đăng ký mới năm ngoái thuộc về nhóm trên 55 tuổi, trong khi tuổi trung bình của người mua hiện là 51, cao hơn so với trước đại dịch và cao hơn đáng kể so với mức hơn 43 tuổi của 25 năm trước. Ở chiều ngược lại, nhóm khách hàng thu nhập thấp đang gặp khó khăn hơn khi thời gian vay mua xe trung bình tăng lên 68,8 tháng, tức hơn 5 năm rưỡi. Các khoản vay kéo dài 84 tháng hoặc hơn chiếm 11,7% thị trường năm ngoái, gần gấp đôi so với năm 2019.

Tỷ lệ nợ xấu cũng gia tăng. Theo dữ liệu từ Cục Dự trữ Liên bang Philadelphia, tỷ lệ người vay chậm trả trên 90 ngày đạt 8,6% vào đầu năm ngoái, là mức từng xuất hiện trong giai đoạn khủng hoảng tài chính 2008-2009, và thời điểm đại dịch bùng phát. Giá xe vẫn tăng mạnh dù các hãng xe đang cố tự gánh phần lớn chi phí phát sinh từ chính sách thuế nhập khẩu của tổng thống Mỹ Donald Trump. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng họ khó có thể tiếp tục chịu khoản chi này lâu dài, nên giá xe có thể còn tăng thêm.

Các hãng xe Mỹ cũng buộc phải giải bài toán giá bán nếu muốn cạnh tranh với các nhà sản xuất xe giá rẻ từ Trung Quốc, dù thị trường Mỹ chưa sớm mở cửa cho nhóm này. Một số nhà sản xuất đã bắt đầu điều chỉnh chiến lược, như Chevrolet quảng bá mẫu crossover Trax có giá khởi điểm 21.700 USD, Ford Maverick giá từ 28.145 USD và Ford dự kiến bổ sung thêm nhiều mẫu xe dưới 40.000 USD trước năm 2030. Honda cũng cho biết đang rà soát danh mục sản phẩm để duy trì lợi thế về giá trị cho khách hàng.

Giới chuyên gia cho rằng kỷ nguyên xe mới giá 20.000 USD khó quay trở lại. Thay vào đó, các hãng xe đang đặt cược vào SUV cỡ nhỏ để thu hút người mua lần đầu.

Hồ Tân (theo Washingon Post)

Cập nhật tin tức công nghệ mới nhất tại fanpage Công nghệ & Cuộc sống