Vấn đề khi sử dụng luật để chống lại công nghệ mới

Vấn đề khi sử dụng luật để chống lại công nghệ mới

Vấn đề khi sử dụng luật để chống lại công nghệ mới

Ngày 24-12, một thẩm phán ở Brazil đã yêu cầu WhatsApp phải đóng cửa dịch vụ nhắn tin trong vòng 48 giờ trong khi dịch vụ này đang được sử dụng phổ biến ở đất nước này với khoảng 100 triệu người dùng. Đây được xem là một quyết định kỳ lạ.

Trong thực tế, các doanh nghiệp viễn thông ở Brazil không hứng thú với những dịch vụ nhắn tin hay gọi miễn phí như WhatsApp vì nó đã làm cho người dùng ngày càng ít sử dụng các dịch vụ đang tạo ra doanh số như sms và họ đã vận động hành lang nhiều tháng trời để thuyết phục chính phủ rằng các dịch vụ này là không được quản lý và bất hợp pháp. Cuối cùng một phán quyết đã được đưa ra.

Trong vụ việc ở Brazil, WhatsApp đã bị ngăn chặn do cáo buộc đã không đáp ứng một yêu cầu của tòa án. Một phán quyết khác sau đó 12 giờ đã đảo ngược phán quyết này nhưng dường như cách thức sử dụng luật để chống lại công nghệ đã được hình thành.

Ở Ai Cập, Vodafone đã khiếu nại về tính hợp pháp của dịch vụ gọi điện thoại miễn phí qua WhatsApp trong khi ở Ấn Độ, các hãng viễn thông đã nỗ lực vận động hành lang để kiềm chế các dịch vụ như WhatsApp hay Viber.

Trước đó, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đã ngăn chặn dịch vụ gọi miễn phí của ứng dụng WhatsApp.

Tất cả các hiện tượng này là một phần của cuộc đấu tranh quyền lực lớn giữa các doanh nghiệp viễn thông truyền thống và các công ty Internet mới.

Đứng ở một góc nhìn khác, đây chính là sự bất cập của chính sách đối với lĩnh vực công nghệ đang tồn tại trong suốt 25 năm qua: các nhà làm chính sách và các chuyên gia công nghệ đã không hiểu nhau và họ đã gây thiệt hại nhất định đối với xã hội.

Tuy nhiên, điều này đã trở nên ngày một xấu hơn. Sự phát triển nhanh của công nghệ đã làm nó trở nên xấu đi. Những công nghệ mới như mọi thiết bị đều có thể kết nối được Internet, điện toán đám mây, luôn duy trì kết nối Internet và Internet cho đồ vật đã làm cho nó xấu hơn trước.

Sự phát triển của Internet cũng đã làm gián đoạn và phá vỡ mô hình kinh doanh điện thoại đường dài có từ những năm 1990 và các doanh nghiệp viễn thông truyền thống đã dùng mọi cách để duy trì sự tồn tại và phát triển. Ngành công nghiệp điện ảnh và âm nhạc cũng phải nỗ lực hàng chục năm để giảm sự ảnh hưởng xấu của máy tính do sao chép bất hợp pháp các sản phẩm của họ. Các nhà xuất bản đã phải chiến đấu với Google khi các cuốn sách của họ có thể được sắp xếp và tìm kiếm trên mạng.

Gần đây nhất, các hãng taxi và các chuỗi khách sạn lớn đã chiến đấu chống lại các ứng dụng chia sẻ xe hơi như Uber và các dịch vụ chia sẻ căn hộ như Airbnb. Cả các hãng cũ và mới này để cố gắng bẻ cong các quy định của pháp luật theo ý của họ để vượt qua đối thủ.

Trong một số trường hợp, các hành động của các doanh nghiệp có thể phương hại đến người tiêu dùng khi sử dụng các hệ thống và dịch vụ. Tại sao các doanh nghiệp viễn thông Brazil lại không muốn người tiêu dùng trong nước được sử dụng dịch vụ rẻ hơn? Nguyên nhân chính là họ muốn duy trì sự độc quyền. Trường hợp các doanh nghiệp viễn thông thắng không chỉ với WhatsApp mà thắng cả với các ứng dụng khác như Telegram và cả các ứng dụng nhắn tin khác thì người tiêu dùng ở Brazil sẽ không có lựa chọn nào khác là dùng dịch vụ viễn thông truyền thống. Đây là kết quả tốt nhất mà các doanh nghiệp viễn thông ở Brazil hướng tới.

Đây không hẳn chỉ là cạnh tranh giữa các doanh nghiệp trên thị trường mà là cuộc chiến giữa tầm nhìn của các công ty để làm sao áp dụng công nghệ mới vào kinh doanh và các doanh nghiệp truyền thống làm thế nào để phá bĩnh các dịch vụ kinh doanh mới. Bản chất của vấn đề là có sự mâu thuẫn giữa công nghệ và luật pháp, và những gì đang tốt trong quá khứ đang dần dần không còn hiệu quả.

Đầu tiên, quá trình phát triển của công nghệ và luật thường đi theo hướng ngược chiều nhau. Thông thường, khi đưa các công nghệ mới áp dụng vào thực tế phải mất hàng chục năm nên có đủ thời gian cho mọi người tìm hiểu và đánh giá nó thông qua xã hội. Các nhà lập pháp và các cơ quan quản lý có đủ thời gian để đưa ra các quy định quản lý các công nghệ này và biết làm thế nào để bổ sung vào hệ thống pháp luật hiện hành.

Tuy nhiên, điều này không phải lúc nào cũng đúng. Một công nghệ mới ngày nay có thể từ con số không để có đến hàng trăm triệu người dùng trong một năm và có thể nhanh hơn. Điều này là quá nhanh cho các quá trình làm chính sách và xử lý các vấn đề pháp lý. Do đó, trong khi các nhà làm luật đang tìm các đưa ra các quy định quản lý nó thì các công nghệ này đã trở thành một dịch vụ phổ biến và cố thủ trong xã hội.

Thứ hai, công nghệ ngày nay đã trở nên phức tạp hơn và chuyên ngành hơn. Điều này làm cho quá trình xây dựng và thông qua luật phải thông qua một bước lấy ý kiến chuyên gia chuyên ngành. Do sự phức tạp và chuyên ngành hóa nên khó tìm ra một chuyên gia nào đó đủ hiểu hết các công nghệ mới nên việc đưa ra các quy định mới sẽ khó hơn trước.

Chúng ta có thể thấy những diễn biến này qua tình huống ở Brazil. WhatsApp đã từ con số không và phát triển lên 100 triệu người dùng trong vòng năm năm. Các doanh nghiệp viễn thông đã vận dụng tất cả các lập luận pháp luật để ngăn chặn dịch vụ này và các thẩm phán đã thiếu những trang bị cần thiết cho xử lý vụ việc.

Để giải quyết vấn đề này không đơn giản là giảm dần vai trò quản lý của Nhà nước và để doanh nghiệp cạnh tranh trên thị trường. Thực chất các doanh nghiệp luôn hoạt động vì lợi ích lợi nhuận và các mô hình kinh doanh đã trở nên quá phức tạp nên các cơ quan quản lý rất khó đưa ra một quyết định làm sao để tốt nhất cho người tiêu dùng.

Chẳng hạn như đối với trường hợp Facebook thì người sử dụng Facebook không phải là khách hàng mà chính là sản phẩm của hãng này để kinh doanh, mua bán và tạo ra doanh số.

Một trường hợp khác là khi người dân cho rằng việc họ tìm được tên của mình trên Google là một vấn đề thì họ sẽ nhờ đến tòa án và châu Âu đã cố gắng đưa ra quy định “quyền được lãng quên trên mạng” để giải quyết vấn đề này. Rất nhiều người đã cho rằng ứng dụng Uber đã phá vỡ dịch vụ taxi truyền thống và làm ảnh hưởng xấu đến người tiêu dùng. Một số người lo lắng về Amazon đang tăng dần sự thống lĩnh lên ngành công nghiệp xuất bản sách.

Thế nên chúng ta đang cần một cách tốt hơn để quản lý công nghệ mới.

Để làm được điều này, chúng ta cần có một cầu nối cho khoảng cách giữa công nghệ và những nhà làm luật. Bên này cần hiểu bên kia, nhưng không cần đến mức thành chuyên gia của lĩnh vực khác mà cần đủ để hiểu và giúp cho các cuộc tranh luận có kết quả tốt. Điều này cũng yêu cầu luật cần linh hoạt hơn và được viết ra theo chuyên ngành nhất có thể.

Cuối cùng, những hy vọng về giảm dần về khoảng cách giữa luật và công nghệ cũng đã có từ hàng thập niên. Nhưng ngày này, nó đã trở thành vấn đề lớn và thay đổi nhanh hơn trước nên nếu chúng ta không giải quyết nó thì có thể nó sẽ phương hại đến tất cả chúng ta.

Hà Vân
(Theo CNN)

Cập nhật tin tức công nghệ mới nhất tại fanpage Công nghệ & Cuộc sống

Nguồn tin:

 
 

Tham gia bình luận