Ảnh minh họa. (Nguồn: AFP)Liên hợp quốc đã thông qua hiệp ước quốc tế đầu tiên bảo vệ các vùng biển quốc tế vào ngày 19/6.
Đây là một thuận môi trường mang tính lịch sử được tạo ra để bảo vệ các hệ sinh thái quan trọng mà nhân loại phụ thuộc.
Antonio Guterres, tổng thư ký Liên hợp quốc, mô tả sự kiện thông qua hiệp ước này là một "thành tựu lịch sử" theo đó tạo ra một khuôn khổ pháp lý cho việc mở rộng phạm vi bảo vệ môi trường ra các vùng biển quốc tế, nơi chiếm 60% diện tích đại dương trên thế giới.
Sau 15 năm thảo luận và 4 năm đàm phán chính thức, các bên đã thống nhất vào tháng 3 vừa qua để tạo ra văn bản của hiệp ước.
Kể từ đó, các chuyên gia pháp lý và biên dịch viên của Liên hợp quốc đã tích cực rà soát và chuyển ngữ để đảm bảo truyền tải chính xác, nhất quán và toàn diện nội dung văn bản thông qua 6 ngôn ngữ chính thức của Liên hợp quốc.
Sau khi được Liên hợp quốc thông qua, hiệp ước cần được ít nhất 60 quốc gia thành viên Liên hợp quốc phê chuẩn để có hiệu lực áp dụng.
[Infographics] Nguy cơ đại dương trở thành "quả bom hẹn giờ"
Các nhà khoa học ngày càng hiểu tầm quan trọng của các đại dương đối với sự sống của con người. Đây là nơi tạo ra phần lớn lượng khí ôxy mà con người hít thở hàng ngày và hỗ trợ giảm biến đổi khí hậu bằng cách hấp thụ khí thải CO2.
Đại dương cũng đóng vai trò là "ngôi nhà" của các khu vực đa dạng sinh học, với các loài sinh vật có kích thước siêu nhỏ.
Một nhóm các nhà khoa học đã viết trên tạp chí The Lancet rằng: "Các đại dương trong lành, từ vùng nước ven biển đến vùng biển cả và vùng đáy biển sâu, là không thể thiếu đối với sức, sự an lành và sự sống còn của con người."
Phần lớn các khu vực biển được bảo vệ hiện nằm trong lãnh hải của các quốc gia thành viên Liên hợp quốc. Hiệp ước sẽ mở rộng phạm vi bảo vệ môi trường ra bên ngoài vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của các quốc gia, vốn được đo bằng 200 hải lý (370 km) tính từ đường cơ sở.
Bên ngoài vùng EEZ, hơn 60% đại dương. Ngoài ra, hiệp ước yêu cầu điều tra tác động môi trường do các hoạt động như thăm dò và khai thác vùng biển sâu.
Các nước đã thông qua văn kiện này tại Hội nghị các bên tham gia Công ước dạng sinh học lần thứ 15, diễn ra tại Montreal (Canada) vào tháng 12/2022 và được biết đến với tên gọi sáng kiến 30x30. Văn kiện này cũng được coi là một thành phần quan trọng trong các nỗ lực toàn cầu nhằm bảo vệ 30% diện tích đất và biển của thế giới vào năm 2030.
Các nguyên tắc chia sẻ lợi ích của nguồn gene biển (MGR) được thu thập thông qua nghiên cứu khoa học ở vùng biển quốc tế cũng được thiết lập bởi hiệp ước. Vào phút cuối hồi tháng 3 vừa qua, các cuộc đàm phán gần như đã bị đổ vỡ bởi điểm mấu chốt này.
Theo giới quan sát, hiệp ước trên sẽ không khó để nhận được sự phê chuẩn của ít nhất 60 quốc gia thành viên Liên hợp quốc. Mặc dù hiệp ước là một bước tiến quan trọng trong việc thiết lập quản lý các vùng biển quốc tế, nhưng còn nhiều vấn đề phải thảo luận liên quan việc thực thi hiệp ước./.
Cập nhật tin tức công nghệ mới nhất tại fanpage Công nghệ & Cuộc sống