Theo kênh truyền hình Press TV và hãng thông tấn Tasnim của Iran, quả bom GBU-39 có thể đã không nổ sau khi được thả từ máy bay Mỹ hoặc Israel trong các đợt không kích mới đây. GBU-39 SDB là một vũ khí công nghệ cao, đa nhiệm, được Không quân Mỹ coi là “vũ khí thay đổi cuộc chơi” trong các cuộc tấn công chính xác, giúp hạn chế thiệt hại không mong muốn. Đây cũng là lần đầu tiên dòng bom lượn công nghệ cao này của Mỹ rơi vào tay đối thủ và có nguy cơ bị lộ lọt công nghệ nhạy cảm.
GBU-39 SDB - Bom thông minh của kỷ nguyên mới
GBU-39 SDB được Boeing phát triển từ năm 2001 dưới chương trình Small Diameter Bomb (Bom đường kính nhỏ) của Không quân Mỹ (USAF), nhằm tạo ra một loại bom chính xác, nhỏ gọn, chi phí thấp nhưng hiệu quả cao, thay thế cho các loại bom hàng không trọng lượng 500-2.000lb truyền thống.
Theo hãng chế tạo Boeing, đơn vị phát triển bom GBU-39, "bài toán" thực tế trong các cuộc xung đột tại Afghanistan và Iraq đã thúc đẩy sự ra đời của GBU-39. Quân đội Mỹ khi đó phải tấn công hàng trăm mục tiêu nhỏ lẻ mỗi ngày, nhưng số lượng máy bay và số lần cất cánh lại có hạn. Do giới hạn về trọng lượng cất cánh, mỗi máy bay chiến đấu chỉ có thể mang được 2-4 quả bom hàng không truyền thống.
 |
| Bom lượn GBU-39 SDB. Ảnh: Topwar |
Chính vì thế, Boeing đã đưa ra ý tưởng về loại bom lượn cỡ nhỏ, có sức công phá mạnh để giúp máy bay chiến đấu mang được nhiều bom hơn trong một phi vụ. Kết quả của quá trình này chính là sự ra đời của GBU-39 SDB.
GBU-39 có thiết kế rất nhỏ gọn khi nặng chỉ khoảng 129kg, dài khoảng 1,8m và có kích thước tổng thể nhỏ hơn đáng kể so với bom lượn JDAM thông thường. Tuy nhỏ nhưng đầu đạn nặng 93kg thuốc nổ mạnh của nó vẫn đủ sức phá hủy các mục tiêu kiên cố trên mặt đất. Kích thước nhỏ của quả bom cũng giúp hạn chế các thiệt hại không mong muốn đối với các công trình dân sự nằm gần mục tiêu quân sự.
Dù nhỏ gọn, GBU-39 vẫn được trang bị hệ thống dẫn đường phức hợp giữa quán tính và vệ tinh với sai số lệch mục tiêu chỉ khoảng 10m. Ở phiên bản nâng cấp GBU-53/B SDB II, bom còn được trang bị thêm cảm biến hồng ngoại để khóa và tấn công các mục tiêu di động. Máy bay mẹ có thể thả bom GBU-39 ở cự ly lên tới 110km khi bay ở độ cao lớn, giúp hạn chế nguy cơ bị hệ thống phòng không của đối phương tấn công.
Các chuyên gia của Boeing cũng thiết kế GBU-39 rất khoa học với các kết cấu cánh lượn được giấu vào trong thân trước khi được thả từ máy bay mẹ. Chính vì thế, dòng bom lượn kích thước nhỏ này có thể nằm gọn trong khoang vũ khí vốn rất hạn chế về không gian của các máy bay chiến đấu hay máy bay ném bom tàng hình như F-22 Raptor, F-35 Lightning II và B-2 Spirit.
Tạp chí quân sự Army Recognition cho biết, mỗi chiếc F-22 có thể mang tới 8 quả bom GBU-39 trong khoang vũ khí, F-35 mang được 8-10 quả, còn máy bay ném bom B-2 có thể mang tới 40 quả bom loại này, đủ sức tấn công đồng loạt nhiều mục tiêu chỉ trong một lần cất cánh. Việc mang bom GBU-39 trong khoang vũ khí cũng giúp các máy bay duy trì được đặc tính tàng hình trong suốt quá trình tham chiến.
Do được thiết kế theo chuẩn giao tiếp vũ khí của NATO, bom GBU-39 cũng dễ dàng tương thích và trang bị trên mọi loại máy bay chiến đấu hiện đại của Mỹ và đồng minh.
 |
| Nhờ kích thước nhỏ gọn, máy bay chiến đấu có thể mang số lượng bom SDB nhiều hơn trong mỗi lần cất cánh để thực hiện nhiệm vụ. Ảnh: The War Zone |
Nguy cơ lộ lọt công nghệ nhạy cảm khi rơi vào tay Iran
Trong quá khứ, các loại vũ khí công nghệ cao của Mỹ khi bị đối phương thu giữ đều bị nghiên cứu và sao chép. Tên lửa hành trình Tomahawk từng bị Liên bang Nam Tư thu được năm 1999, bom lượn JDAM rơi vào tay Iraq năm 2003, hay UAV tấn công MQ-1 Predator bị Iran bắt giữ năm 2011. Các sự kiện này đều dẫn tới việc đối phương phát triển vũ khí nội địa hoặc tìm ra phương án đối phó hiệu quả hơn trong các cuộc xung đột sau đó.
Việc Iran thu giữ gần như nguyên vẹn GBU-39 SDB là một rủi ro nghiêm trọng đối với Mỹ. Quả bom chứa đựng công nghệ dẫn đường tiên tiến, vật liệu composite phức hợp và kết cấu khí động học của cánh lượn. Với năng lực đảo ngược công nghệ đã được chứng minh, Iran có thể phát triển phiên bản sao chép hoặc cải tiến hệ thống phòng thủ của mình để đối phó chính xác với loại bom lượn hiện đại này.
 |
| Bom GBU-39 được phía Iran thu được còn khá nguyên vẹn. Ảnh: Rossiyskaya Gazeta |
Tờ Rossiyskaya Gazeta (Nga) ngày 9-4 đã đăng tải một đoạn clip về quả bom GBU-39 bị rơi và được tìm thấy trong tình trạng gần như nguyên vẹn. Dựa vào hiện trạng của nó, quả bom có thể đã không đến được mục tiêu do trục trặc kỹ thuật hoặc bị nhiễu sóng từ các hệ thống tác chiến điện tử của Iran.
"Việc thu được một mẫu vật gần như hoàn chỉnh của loại bom này là một thành công lớn đối với người Iran, và chắc chắn họ sẽ nghiên cứu nó một cách kỹ lưỡng", tờ Rossiyskaya Gazeta bình luận.
Việc Iran sao chép vũ khí của Mỹ đã có tiền lệ. Nổi bật nhất là vụ Iran thu giữ UAV trinh sát tàng hình RQ-170 Sentinel vào năm 2011. Sau khi bắt được gần như nguyên vẹn, Iran đã nghiên cứu đảo ngược công nghệ tàng hình và hệ thống cảm biến của nó để tạo tiền đề phát triển dòng UAV nội địa như Shahed-171 và Shahed-191.
Tạp chí The War Zone đánh giá, công nghệ thu được từ RQ-170 đã giúp Iran nâng cao đáng kể năng lực chế tạo UAV tàng hình và khả năng chế áp phòng không của mình.
Cập nhật tin tức công nghệ mới nhất tại fanpage Công nghệ & Cuộc sống