Sự kết hợp “Đông - Tây” đặc biệt của Không quân Đức

Theo đánh giá trên website của Quân đội Đức, Không quân nước này đồng thời sở hữu các dòng máy bay quân sự thuộc 2 triết lý thiết kế hoàn toàn khác biệt.

Nếu máy bay chiến đấu phương Tây là những cỗ máy công nghệ cao với hệ thống điện tử tiên tiến nhưng bảo trì phức tạp, thì máy bay chiến đấu Liên Xô lại đáng tin cậy và có thiết kế đơn giản hơn. Điều này phù hợp cho sản xuất hàng loạt và bảo trì đơn giản ở điều kiện dã chiến.

Một cựu sĩ quan Không quân Đức chia sẻ: “Chúng tôi biết sự khác biệt của máy bay Liên Xô. Họ không có thiết bị điện tử hiện đại, nhưng đó là những hệ thống không bao giờ hỏng hóc”.

F-104 và MiG-21: Cuộc đua tốc độ

Sự đối lập đầu tiên chính là giữa máy bay chiến đấu F-104 Starfighter được đưa vào phục vụ trong quân đội Tây Đức năm 1960 và MiG-21, dòng máy bay chiến đấu với thiết kế cánh delta phù hợp cho tác chiến tốc độ cao.

Tạp chí Military Review nhận xét, MiG-21 có tốc độ leo cao khá tốt và dễ điều khiển. Nó không hoàn hảo ở bất kỳ khía cạnh nào, nhưng đủ tốt.

Máy bay F-104 và MiG-21. Ảnh: Topwar

Máy bay F-104 nhanh hơn, bay cao hơn và có tên lửa tốt hơn. Tuy nhiên, trong cận chiến, MiG-21 lại vượt trội hơn. Máy bay Liên Xô cơ động hơn và dễ điều khiển hơn, nên có lợi thế trong không chiến.

Một phi công người Đức thời điểm đó chia sẻ: “Chúng tôi biết mình sẽ gặp rắc rối nếu không chiến quần vòng. Sức mạnh của chúng tôi nằm ở tốc độ và tầm bắn, chứ không phải khả năng cơ động”.

Máy bay MiG-21 có tầm bay ngắn, hệ thống điện tử kém tinh vi, buồng lái được đánh giá là đơn giản theo chuẩn phương Tây. Tuy nhiên, nó đã hoàn thành xuất sắc vai trò là máy bay tiêm kích đánh chặn sản xuất số lượng lớn. Trong số các máy bay tiêm kích siêu âm, MiG-21 đã lập kỷ lục mà chưa dòng máy bay cùng thời nào có thể so sánh là hơn 11.000 máy bay đã được chế tạo.

F-4 và MiG-23: Sự đối đầu thực dụng

Giai đoạn tiếp theo chính là sự “đối đầu thực dụng” giữa máy bay F-4 Phantom và MiG-23.

Cả hai máy bay đều đại diện cho sự chuyển đổi từ máy bay chiến đấu thuần túy sang máy bay chiến đấu đa nhiệm.

Không quân Tây Đức nhận được máy bay F-4 Phantom vào năm 1973 và chúng hoạt động tới tận năm 2013. F-4 được đánh giá là máy bay chiến đấu mạnh mẽ, trang bị vũ khí tốt và khả năng sinh tồn đáng kể trong chiến đấu. Tuy nhiên, hệ thống điện tử hàng không của nó phức tạp và chi phí bảo trì đắt đỏ.

Máy bay F-4 và MiG-23. Ảnh: Topwar

Một cựu phi công Đức lái máy bay Phantom nhớ lại: "Khi mọi thứ hoạt động đúng cách, nó vượt trội hơn các đối thủ cùng thời. F-4 không phải là một chiếc máy bay thanh lịch, nhưng nó đáng tin cậy với sức mạnh thuần túy. Và nó đưa bạn trở về nhà an toàn”.

Trong khi đó, "giải pháp từ phương Đông" là máy bay MiG-23. Được thiết kế để đạt tốc độ cao và tầm bay lớn với "thiết kế thực dụng", máy bay Liên Xô trang bị ít thiết bị điện tử hơn, hệ thống đơn giản hơn. Nó có thể bay nhanh và cao. Vũ khí của máy bay hiệu quả, nhưng khả năng điều khiển lại có nhiều nhược điểm.

Phi công lái MiG-23 thường được khuyến cáo cần cẩn thận khi sử dụng các loại vũ khí trên khoang máy bay.

Tornado và Su-22: Dao mổ và Búa tạ

“Cuộc đối đầu” tiếp theo là giữa máy bay Tornado và Su-22.

Không quân Tây Đức nhận được Tornado vào năm 1981. Nó được thiết kế để thực hiện một nhiệm vụ cường kích mặt đất, vượt qua hệ thống phòng không, bắn trúng mục tiêu chính xác và sống sót quay về. Đây là một loại máy bay đắt tiền và có chi phí bảo trì cao.

Chính phi công Đức đã nhận xét, Tornado có thể thực hiện những nhiệm vụ mà không máy bay nào khác làm được, như bay xuyên qua các thung lũng núi trong đêm tối và sương mù dày đặc bằng chế độ lái tự động ở độ cao chỉ 50m. Đây là những nhiệm vụ chiến đấu khó đối với cả những phi công dày dạn kinh nghiệm.

Máy bay Tornado và Su-22. Ảnh: Topwar

Trong khi đó, Su-22 của Liên Xô là loại máy bay thuần tấn công mặt đất. Nó có buồng lái bọc thép để bảo vệ phi công trong các chuyến bay ở độ cao thấp và mang vũ khí hạng nặng.

Một kỹ thuật viên hàng không Đức đánh giá: “Tornado là một công cụ dành cho các chuyên gia. Mọi hệ thống đều phải hoạt động hoàn hảo. Đối với Su-22, điều quan trọng là phải đảm bảo mọi thứ còn hoạt động. Tornado là một con dao mổ, được thiết kế để tiêu diệt kẻ thù bằng những đòn tấn công chính xác và chớp nhoáng, trong khi Su-22 được coi là một chiếc búa bay: Được trang bị bom và tên lửa hạng nặng, thiết kế để xuyên thủng các tuyến phòng thủ của NATO”.

MiG-29 và Eurofighter: Sự giao thoa

Sau khi nước Đức thống nhất, các phi công Tây Đức rất ấn tượng với các máy bay MiG-29 của Đông Đức. Trái ngược với suy nghĩ về "loại máy bay lạc hậu của khối Đông Âu", MiG-29 đã chứng minh khả năng cơ động tuyệt vời cùng hệ thống điều khiển vũ khí tích hợp trực tiếp trên mũ bảo hiểm của phi công.

"Nó vượt trội hơn đáng kể so với công nghệ của NATO. Chiếc máy bay đó khiến chúng tôi bất ngờ. Nó cực kỳ nguy hiểm trong không chiến quần vòng, cơ động hơn bất cứ thứ gì chúng tôi từng biết", một phi công Tây Đức chia sẻ.

Máy bay tiêm kích MiG-29 của Không quân Đức. Ảnh: Getty

Trong các hoạt động diễn tập sau đó, các cuộc không chiến giả lập giữa máy bay MiG-29 với F-16 cũng như F/A-18, máy bay chiến đấu Liên Xô đã thể hiện hiệu suất vượt trội so với các máy bay phương Tây.

Tuy nhiên, MiG-29 cũng có những nhược điểm là tầm bay hạn chế, hệ thống điện tử hàng không tích hợp kém hơn và bảo trì phức tạp. Radar hàng không của nó cũng tỏ ra yếu hơn so với các đối thủ phương Tây.

Nhắc tới Không quân Đức, cần nhớ tới các phi đội Eurofighter Typhoon, loại máy bay được coi là "kết hợp triết lý phương Tây và phương Đông". Dù do các quốc gia châu Âu phát triển, nó kế thừa tư duy về khả năng cơ động siêu việt như MiG-29, nhưng vẫn sở hữu ưu thế về hệ thống điện tử hiện đại và cũng đủ tin cậy để hoạt động lâu dài trong điều kiện khắc nghiệt.

Một phi công Eurofighter nhận xét: “Máy móc trên Eurofighter suy nghĩ thay bạn. Nó cảnh báo, giúp đỡ, bảo vệ bạn. Nhưng cuối cùng, bạn mới là người đưa ra quyết định”.

Máy bay chiến đấu Eurofighter Typhoon của Không quân Đức. Ảnh: Defense News

Theo đánh giá của Tạp chí Military Review, máy bay chiến đấu của Lực lượng Hàng không - Vũ trụ Nga vẫn kế thừa truyền thống từ thời Liên Xô, khi tiếp tục ưu tiên độ tin cậy và khả năng cơ động, trong khi máy bay chiến đấu phương Tây lại tập trung vào hệ thống điện tử tinh vi và khả năng tác chiến đa miền, dựa trên nền tảng kết nối mạng lưới chỉ huy hợp nhất.

Tuy nhiên, chính thực tế trang bị của Không quân Đức đã chứng minh ranh giới phân biệt giữa 2 triết lý thiết kế máy bay quân sự đang bị xóa mờ, khi các máy bay chiến đấu hiện đại của Nga tích hợp công nghệ điện tử hàng không tiên tiến, trong khi các nhà thiết kế phương Tây học hỏi từ sự đơn giản trong thiết kế của máy bay quân sự Liên Xô và Nga.