Câu đố tiếng Việt: Vì sao lại gọi những thứ lớn, khổng lồ là "chà bá lửa

 

Người Việt, đặc biệt là người miền Nam, thường hay dùng Chà bá lửa khi mô tả thứ gì đó khổng lồ, khủng khiếp hoặc bự tổ chảng. Vậy tại sao 3 tiếng "chà bá lửa" lại xảy ra?

Nhiều ý kiến cho rằng tiếng Quảng Đông (Trung Quốc) có hai từ "tài pả", chỉ riêng hai từ có nghĩa là khối, cả đống, có vỏ ngữ âm na ná. Tuy nhiên, học giả An Chi khẳng định rằng đây không phải là nguyên từ (từ gốc) của từ "chà bá."

Có một quan điểm cho rằng "chà bá" là một dạng vay mượn từ "Cha-báik" của người Chăm. Theo nhà nghiên cứu văn hóa Chăm, nhà thơ Inrasara, "Tiếng Việt nào có âm tiết "đầu" Tà, Chà, Cà... đều có liên quan đến Chăm" đã được tác giả Lê Minh Quốc đề cập trên báo Người lao động. Chà-bá thì có nguồn từ 2 chữ: Cha-bá hoặc Ta-bá: lan rộng ra và Cha-báik hay Ta-báik: mở rộng ra ở bề miệng."

Từ "chaba" (chữ a thứ hai có gạch ngang trên đầu) được ghi nhận là "rắn rỏi, lớn mạnh" tại trang 190 trong Từ điển Chăm - Việt do Bùi Khánh Thế chủ biên, từ này rất chi tiết về hệ thống từ vựng Champa. Từ này rất gần với "chà bá" về âm và về nghĩa. Còn "lửa" là yếu tố bổ sung cho "thành "chà bá lửa" để chỉ mức độ mà các tác giả gọi là cực cấp, như trong "bà chằn lửa".

Do đó, có cơ sở để cho rằng "chà bá" vốn có nguồn gốc Chăm và được phiên từ "chaba".

Cập nhật tin tức công nghệ mới nhất tại fanpage Công nghệ & Cuộc sống