Trên nhiều quốc gia, biển số xe không chỉ là dấu hiệu nhận dạng mà còn là một phần quan trọng trong hệ thống quản lý giao thông. Yêu cầu chung được đặt ra là biển số phải luôn rõ ràng, dễ đọc bằng mắt thường cũng như dễ nhận diện bởi các hệ thống camera tự động.
Vì vậy, trong đa số trường hợp, việc biển số bị che khuất bởi bùn đất, tuyết hay bụi bẩn vẫn có thể dẫn tới xử phạt, bất kể nguyên nhân xuất phát từ điều kiện thời tiết hay môi trường lưu thông. Tuy nhiên cách xử phạt trên thực tế thường có sự cân nhắc tùy theo hoàn cảnh cụ thể.
Xử phạt biển số bám bẩn nhẹ hơn cố tình che lấp
Tại Anh, luật yêu cầu biển số phải tuân thủ nghiêm ngặt về kích thước, phông chữ, màu sắc, độ phản quang và khả năng nhận dạng. Nếu biển số bị bám bẩn đến mức khó đọc, tài xế có thể bị phạt 100 bảng Anh (137 USD) tại chỗ. Trong trường hợp vi phạm bị xử lý thông qua tòa án, mức phạt tối đa có thể lên tới 1.000 bảng Anh (1.370 USD). Theo Parkers, trang tư vấn ôtô uy tín của Anh, quy định này không chỉ nhắm vào các hành vi cố tình che biển, mà còn áp dụng với cả biển số bị bùn đất che khuất khi lưu thông.
Biển số xe bị che phủ bởi bùn và tuyết tại Canada. Ảnh: CBC
Ở Đức, nếu biển số bị bùn đất che khiến khó đọc, thường do mưa, tuyết hoặc điều kiện đường sá, chủ xe có thể bị xử phạt ở mức nhẹ khoảng 5 euro (6 USD), kèm theo yêu cầu làm sạch ngay. Mức phạt cao hơn, khoảng 65 euro (77 USD), chỉ được áp dụng khi biển số bị che bởi kính, phim hoặc các vật liệu nhân tạo khác làm cản trở việc nhận dạng, được xem là hành vi can thiệp có chủ ý.
Cách tiếp cận tương tự cũng được ghi nhận tại Australia, dù mức phạt và cách thực thi khác nhau giữa các bang. Theo NRMA, tổ chức tư vấn giao thông tại Australia, ở bang New South Wales, luật giao thông yêu cầu biển số phải luôn dễ đọc từ một khoảng cách nhất định. Khi biển số bị bẩn đến mức không thể nhận dạng, tài xế có thể bị phạt hàng trăm đôla Australia và bị trừ điểm trên giấy phép lái xe.
Tại Mỹ, quy định về biển số do từng bang và thành phố ban hành, song xu hướng chung là siết chặt việc che khuất hoặc làm mờ biển nhằm đối phó với tình trạng né tránh camera giám sát. Ví dụ, theo Sở Giao thông thành phố New York, các quy định mới về biển số được thiết kế để phân biệt giữa vi phạm thông thường và hành vi gian lận có chủ ý. Theo đó, chủ phương tiện có biển số bị che khuất hoặc không thể đọc được, kể cả do bám bẩn, có thể bị xử phạt ở mức cơ bản khoảng 50 USD, nhằm buộc chủ xe đảm bảo biển số luôn rõ ràng khi lưu thông.
Trong trường hợp lực lượng chức năng xác định tài xế cố tình che biển để né camera giao thông, mức phạt có thể tăng lên tới 500 USD, đồng thời kéo theo việc bị trừ điểm bằng lái, làm tăng phí bảo hiểm. Giới chức New York nhấn mạnh các mức xử phạt cao nhắm vào hành vi gian lận có chủ ý, trong khi các trường hợp phát sinh do điều kiện thời tiết vẫn được xử lý ở mức nhẹ hơn.
Yếu tố khách quan được cân nhắc trong xử phạt
Như vậy, hầu hết các quốc gia đều quy định chặt chẽ và có khung xử phạt rõ ràng đối với hành vi biển số bị che khuất, nhằm ngăn chặn các hình thức gian lận có chủ ý trong bối cảnh hệ thống camera giám sát ngày càng phổ biến.
Tuy nhiên, ở khâu thực thi, lực lượng chức năng vẫn được trao quyền cân nhắc các yếu tố khách quan để đánh giá hoàn cảnh cụ thể. Với những trường hợp biển số bị bám bẩn do mưa, tuyết hoặc điều kiện đường sá, cảnh sát thường ưu tiên nhắc nhở hoặc yêu cầu khắc phục tại chỗ, thay vì áp dụng mức xử phạt cao nhất. Các chế tài nghiêm khắc hơn chủ yếu được dành cho hành vi che biển có chủ ý, như gắn vật che hoặc để tình trạng che khuất kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng nhận dạng phương tiện.
Các biển số bị che phủ cố ý tại New York, Mỹ. Ảnh bên trái dán băng trắng che chữ đầu tiên, ảnh bên phải dán băng xanh. Ảnh: Hoodline
Cách tiếp cận trên giúp cân bằng giữa yêu cầu quản lý nghiêm ngặt về luật pháp và tính hợp lý trong thực tế. Việc trao quyền đánh giá cho lực lượng thực thi cho phép phân biệt rõ giữa rủi ro phát sinh khó tránh khỏi trong quá trình tham gia giao thông, và hành vi gian lận cố ý. Đây cũng là cách nhiều quốc gia duy trì hiệu quả trong quản lý giao thông, đồng thời hạn chế phản ứng tiêu cực từ người dân khi các quy định được áp dụng linh hoạt và phù hợp với hoàn cảnh.
Hồ Tân
Cập nhật tin tức công nghệ mới nhất tại fanpage Công nghệ & Cuộc sống