Từ 1/3, quy trình kiểm định khí thải siết chặt hơn tại các trung tâm đăng kiểm trên cả nước. Trong đó, hạng mục thử nghiệm xe khi không tải, đạp ga hết hành trình với xe máy dầu (diesel) khiến nhiều chủ xe lo lắng liệu có ảnh hưởng đến động cơ.
Theo ông Anh Tuấn, chuyên gia kỹ thuật của một hãng xe Nhật Bản tại Việt Nam, hầu hết ôtô hiện nay đều có bộ giới hạn vòng tua khi xe không tải để bảo vệ động cơ luôn ở ngưỡng an toàn. Ví dụ xe có giới hạn vòng tua không tải 3.500 vòng/phút, đạp ga hết hành trình thì xe cũng không vượt ngưỡng này. Tùy hãng và đặc điểm kỹ thuật của loại xe, giới hạn vòng tua máy có thể khác nhau.
Nếu đạp ga không tải và xe có bộ giới hạn vòng tua, động cơ không gặp sự cố gì. Tuy nhiên, với xe không có bộ giới hạn vòng tua, việc đạp ga hết hành trình, vòng tua máy vượt ngưỡng giới hạn thiết kế kỹ thuật của nhà sản xuất khi xe không tải, động cơ có thể bị hỏng hóc nghiêm trọng.
Vòng tua chỉ hơn 4.000 khi đạp hết ga trên xe Chevrolet Trailblazer máy dầu. Video: Lương Dũng
PGS.TS Đỗ Văn Dũng, nguyên Hiệu trưởng trường Đại học Sư phạm kỹ thuật TP HCM và hiện là Phó Chủ tịch Hội Ôtô - Máy động lực TP HCM, cho biết với các xe được bảo dưỡng tốt và thao tác đúng quy trình, việc tăng tốc độ động cơ trong thời gian ngắn (vài giây) ở chế độ không tải không gây hại gì đáng kể cho động cơ. Đây có thể xem là "bài kiểm tra sức khỏe" cho động cơ khi xe không chịu tải cơ học và không di chuyển.
Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý một số yếu tố có thể dẫn đến rủi ro, dù rất hãn hữu, nếu xe không ở tình trạng lý tưởng và tua máy lên cao hoặc ngưỡng tối đa, kể cả xe có bộ giới hạn vòng tua khi không tải. Đầu tiên, khi động cơ chưa được làm nóng, dầu bôi trơn chưa đạt độ lỏng tối ưu, dẫn đến bôi trơn kém và có thể gây mài mòn piston, xéc-măng, trục cam khi tăng tốc đột ngột.
Ngoài ra, với những xe máy dầu dùng công nghệ động cơ tăng áp, việc đạp ga nhanh đến ngưỡng vòng tua giới hạn và tắt máy đột ngột có thể khiến dầu bôi trơn ở bộ tăng áp khí nạp bị ngắt quãng. Trục quay của bộ tăng áp (rất nhanh) không dừng ngay khi xe tắt máy do quán tính. Khi không đủ dầu bôi trơn, trục quay của bộ phận này có thể bị mài mòn, hư hỏng.
Với những xe ít sử dụng hoặc không thay dầu định kỳ, rủi ro cho động cơ lớn hơn. Vì dầu cũ có thể làm giảm hiệu suất bôi trơn, dẫn đến hư hỏng nhẹ các chi tiết nếu tua máy lên cao.
Nếu xe có bugi, kim phun, lọc gió bẩn hoặc cảm biến oxy hỏng, xe có thể bị hụt hơi", nổ ngược hoặc rung lắc mạnh khi tăng tốc. Điều này gây áp lực lên piston và trục khuỷu.
Với xe máy dầu, nếu bộ điều tốc trục trặc, vòng tua có thể vượt ngưỡng an toàn (ví dụ vượt 4.000-5.000 vòng/phút) khi không tải. Việc này dẫn đến cảnh báo hỏng động cơ.
Ôtô đăng kiểm tại một trung tâm ở TP HCM. Ảnh: Thành Nhạn
Ở những xe đời sâu với động cơ yếu, xe có thể gặp hiện tượng "sặc nhiên liệu", khói đen dày hoặc thậm chí hỏng van (xupap) nếu tăng tốc quá đột ngột mà không có bộ giới hạn vòng tua.
Để bảo vệ xe và đăng kiểm đạt yêu cầu, Cục Đăng kiểm Việt Nam và các chuyên gia đều khuyến nghị chủ xe nên tuân thủ lịch trình bảo dưỡng theo nhà sản xuất. Trước mỗi đợt kiểm định khí thải, cần kiểm tra thay thế (nếu cần) các chi tiết như kim phun, buồng đốt, bộ xúc tác khí thải, lọc gió... Và đặc biệt sử dụng nhiên liệu đạt chuẩn để động cơ hoạt động ổn định. Trước khi đưa xe vào kiểm định khí thải, khởi động làm ấm động cơ trước khoảng 10-15 phút.
> Quy trình kiểm định khí thải ôtô từ 1/3" href="https://vnexpress.net/chuyen-gia-dap-lut-ga-khi-dang-kiem-khi-thai-khong-hai-xe-5046511-p2.html">>> Quy trình kiểm định khí thải ôtô từ 1/3
Ông Nguyễn Quốc Thịnh, phó giám đốc chi nhánh đăng kiểm thuộc 5003V (TP HCM), cho biết ngoài hướng dẫn của Cục Đăng kiểm, phán đoán của các đăng kiểm viên dựa kinh nghiệm và các dấu hiện lạ như động cơ giật cục, tiếng gõ ở khoang máy... cũng có thể cảnh báo cho chủ xe về nguy cơ hư hại nếu tiến hành thử nghiệm ở gia tốc tự do, đạp hết hành trình ga.
"Để đề phòng rủi ro, đặc biệt các xe không có bộ giới hạn vòng tua, hoặc động cơ có dấu hiệu bất thường, cơ sở đăng kiểm hoặc yêu cầu chủ xe ký cam kết, hoặc tư vấn họ mang xe về bảo dưỡng, sửa chữa để đạt trạng thái tốt nhất trước khi quay lại", ông Thịnh nói thêm.
Phạm Trung
Cập nhật tin tức công nghệ mới nhất tại fanpage Công nghệ & Cuộc sống