Năm 1989, khi Toyota đã rất thành công ở phân khúc phổ thông, hãng xe Nhật cần một cái tên để tiến lên "uptown" cao cấp, lãnh địa vốn được định hình bởi những gã châu Âu sành sỏi. Lexus được hãng mẹ giao nhiệm vụ cởi phăng bộ đồ kimono và guốc mộc truyền thống, vận lên người bộ tuxedo cùng đôi giày oxford bóng bẩy và lao vào thế giới thượng lưu. Vùng đất được lựa chọn là Mỹ, hợp chủng quốc vốn nhiều người gốc Á, với kỳ vọng khách hàng dễ đón nhận những thứ gần gũi với văn hóa nguồn cội. Một quyết tâm rất rõ ràng và có phần chất phác, như cái tên Lexus - Luxury Export to US (xe sang xuất Mỹ).
Sau 37 năm, Lexus đã ngang hàng các thương hiệu hạng sang, với doanh số đứng thứ 4 sau bộ ba Đức. Toyota đã thành công khi đem tới thế giới ôtô định nghĩa về đỉnh cao trong kỹ nghệ chế tác cũng như văn hóa của Nhật Bản và châu Á, với những takumi (nghệ nhân), tazuna (triết lý dây cương) hay tinh thần omotenashi (hiếu khách bằng cả tấm lòng).
Nhiệm vụ của Lexus đã hoàn thành. Lexus được tự do. Sứ mệnh là thương hiệu sang trọng cao cấp nhất của Toyota giờ đây thuộc về Century. Năm 2025, khi công bố chiến lược định vị thương hiệu trước thềm Japan Mobility Show, Chủ tịch hội đồng quản trị Akio Toyoda đã giải thích rằng Century sẽ "vượt trội Lexus" và "tồn tại trong một đẳng cấp riêng".
Lexus giờ đây được giải phóng, tự do hành động, đón nhận những thách thức với tư cách là người tiên phong, theo lời của Simon Humphries, giám đốc thương hiệu Toyota. Khám phá và không bắt chước bất cứ ai là thông điệp mới của Lexus. Có thể hiểu, thương hiệu này sẽ là những gì táo bạo, khó ngờ tới và mang cảm hứng tương lai nhất trong gia đình Toyota. Trước khi chờ đợi chiếc concept độc đáo LS minivan ba hàng ghế 6 bánh chạy điện trở thành bản thương mại, người dùng có thể hình dung trước về Lexus trong tương lai thông qua ES 2026, một cái tên quen thuộc, là dòng sedan bán chạy nhất lịch sử của hãng.
Năm 2022, tại lễ ra mắt RX toàn cầu ở California, lãnh đạo của Lexus toàn cầu nói rằng không thay đổi thì sẽ tụt hậu. Năm 2026, cũng tại bang miền Tây này, hãng còn cho thấy quyết tâm 4 năm trước được nâng lên một mức cao hơn nữa. Đó là màn ra mắt của chiếc ES thế hệ thứ 8. Mẫu xe mới mà nếu chỉ nhìn thoáng qua, ít người nhận ra đây là một chiếc Lexus.
ES cũ nhấn mạnh vào sự cân đối và đầy đặn, dáng xe thuôn dài chuyển động, uyển chuyển và khoan thai. Sẽ là việc rất đơn giản cho các nhà thiết kế, nếu sửa một vài đường nét tạo sự mới mẻ. Và thực tế Lexus đã định làm như vậy, nhưng vì "thế giới thay đổi quá nhanh nên phải lột xác hoàn toàn", theo lời của vị kỹ sư phụ trách dự án.
ES giờ đây cắt xẻ, trẻ trung và thể thao hơn rất nhiều. Triết lý mới mang tên Clean Tech x Elegance tạo ra một thiết kế sedan hơi hướng coupe và fastback khiến chiếc xe như sẵn sàng lao vào một cuộc đua tốc độ, chứ không chỉ thong dong êm ái để ông chủ nghỉ ngơi.
"Con suốt" vốn định hình cho lưới tản nhiệt được sử dụng làm cảm hứng cho cả thân xe, kéo dài từ nắp ca-pô về sau. Việc tạo "đặc điểm nhận dạng" được giao phó cho hệ thống đèn, với các chữ L ở đèn ban ngày, xi-nhan, đèn hậu.
Yêu cầu về điện khí hóa nên xe sử dụng nền tảng mới Lexus Global Architecture K (GA-K), với kích thước kéo dài đáng kể, chạm vào phân khúc trên, đặc biệt để có không gian cho khối pin, khoảng sáng gầm cao hơn, tổng thể xe cũng cao hơn. Không giống những chiếc sedan truyền thống với trần thấp, ES to cao như một chiếc SUV coupe, đặc biệt giống những chiếc GT (gran touring), cách nhiều thương hiệu trước đây hay làm để có thể lái hay như sedan và chở đồ đường dài như SUV.
Để giữ lại cảm giác sedan truyền thông, xe sử dụng thêm đường viền đen gấp khúc ở phần thân dưới của xe, để đánh lừa thị giác, giúp trần xe trông như thấp hơn, kéo dãn. Một lợi thế khác của việc gầm xe cao hơn, là khách hàng trung niên ra vào xe sẽ dễ dàng hơn, mà không cần quá gập gối, hạ trọng tâm giống như khi ra vào sedan truyền thống.
Ở cabin, triết lý Clean Tech x Elegance rõ ràng hơn đáng kể. Phong cách chuộng da, đường nét cong trước đây không còn, thay vào đó là mọi thứ tối giản, sạch sẽ. Phím ẩn chỉ sáng lên khi khởi động. Đến logo cũng không có, chỉ một dòng chữ Lexus chìm trên vô-lăng. Tối giản, tập trung vào người lái và công thái học là những gì khoang lái của ES thể hiện. Thậm chí, dưới yên ngựa còn có một hộc chứa đồ rỗng, thứ mà trước đây không bao giờ có trên Lexus.
Thứ duy nhất còn mang hơi hướng truyền thống là Bamboo Layer – hai mảng vật liệu xếp chồng bên táp-pi cánh cửa, cho cảm giác giống tre trúc mà hãng gọi là "thật hơn cả tre tự nhiên". Ẩn bên trong là hệ thống đèn nội thất có thể lựa chọn hàng chục màu, phù hợp sở thích và tâm trạng chủ xe. Ánh sáng được nghiên cứu giữa các khu phố sáng đèn ban đêm, để đảm bảo cường độ sáng nằm ở mức vừa phải, không gây chói mắt, lòe loẹt.
Đây cũng là phần mang tính takumi nhất có thể nhìn thấy, còn lại nằm sâu trong xe mà chỉ có thể cảm nhận bằng chuyển động. Lexus gọi đó là "Aji Migaki", tức hương vị lái xe. Hệ thống khung gầm sẽ được tinh chỉnh sao cho xe vừa vững chãi nhưng vẫn êm ái, uyển chuyển.
Một ví dụ cho phần "aji migaki" không nhìn thấy đó là tinh chỉnh âm thanh. Một trong những nỗi ám ảnh của người dùng xe điện là âm thanh giống tiếng máy hút bụi. Để xoá bỏ cảm giác này, các kỹ sư của Lexus xử lý để bảo tồn những âm thanh tự nhiên, kiểm soát không đưa tiếng "máy hút bụi" vào cabin, trong khi sự tĩnh lặng đáp ứng đồng thời cùng một phần nhỏ âm thanh tự nhiên từ môi trường.
Lợi ích lớn nhất cho chủ xe thích ngồi hàng ghế sau đến từ việc tăng kích thước. Với trục cơ sở kéo dài 80 mm, khoảng cách giữa hai ghế tăng thêm 77 mm, đủ để phiên bản hybrid tại Mỹ áp dụng kiểu ghế ottoman (ghế có đệm đỡ bắp chân). Khi đó, ghế phụ đẩy hết về trước và gập xuống, tạo không gian một giường nằm cho ghế ông chủ phía sau.
Trong thời đại mà SUV phát triển, đối với Lexus, sedan vẫn là hình thái nguyên thủy và hoàn hảo của một chiếc ôtô, vì có thể mang lại khả năng vận hành đúng ý cùng sự tĩnh lặng tối ưu. Đặc biệt với khách hàng hạng sang, sedan thể hiện rõ ràng gu thẩm mỹ và độ "chơi", không đơn thuần chạy theo công năng thời đại như SUV.
Kiểu "vận hành đúng ý" mà Lexus nhắc tới cũng thể hiện ngay trong cách thiết lập động cơ. Xe có hai hình thái năng lượng là hybrid và thuần điện. Trong đó, bản hybrid dẫn động cầu trước, gồng một động cơ xăng kết hợp cùng cụm eAxle. Bản thuần điện thực dẫn động 4 bánh toàn thời gian Direct4 với cấu tạo gồm hai cụm eAxle đặt ở trước và sau.
Lái thử Lexus ES tại Mỹ, tháng 5/2026. Ảnh: Lexus
eAxle là một cụm gồm môtơ, hộp số và bộ biến tần tích hợp chung. Với bản hybrid, eAxle có thể làm việc độc lập với động cơ xăng, một mình dẫn động bánh xe. Cũng bởi tính độc lập này, trên bản thuần điện với một eAxle ở trước và một ở sau, xe có thể phân chia tỷ lệ mô-men từ 100-0 tới 0-100 cho hai cầu, điều hiếm làm được trên các xe sử dụng động cơ đốt trong.
Để cân bằng giữa cảm giác lái và ghế sau, cả cỗ máy hybrid và thuần điện đều được thiết lập ở mức vừa đủ, không quá mạnh để khoe công suất như các hãng xe điện vẫn làm hiện nay. ES vừa đủ để mang tới khả năng vận hành linh hoạt, những cú bắn tốc dứt khoát, đặc biệt trên bản điện 500e, nhưng cũng không thừa thãi để người lái cảm thấy mất kiểm soát. Mọi thứ trên ES là vừa đủ.
Trên các con đường từ cao tốc tới đồi núi, ven biển của thành phố San Diego, với tốc độ duy trì luôn ở mức cao, quy củ và không có thời gian cho một tài xế lơ là hay vội vã, ES giúp việc thưởng thức cảnh đẹp của vùng đất bờ Tây nước Mỹ trở nên trọn vẹn và sảng khoải hơn, ngay cả với những người lâu lâu mới có dịp lái xe tại xứ cờ hoa.
Trong kỷ nguyên của xe điện, trong thời đại mà bất kỳ một startup non trẻ hay một hãng xe trăm năm tuổi đều có thể tạo ra những mẫu xe với công suất hàng trăm, nghìn mã lực, những công nghệ trình diễn choáng ngợp trong cabin thì làm thế nào vẫn sử dụng hàng tá công nghệ đó, nhưng khiêm nhường và ẩn mình, hài hòa và vừa đủ, mới là điều khó.
Lexus với ES và những triết lý mới, đã chọn cách khó như vậy. Khó, nhưng tự do.
Đức Huy
Cập nhật tin tức công nghệ mới nhất tại fanpage Công nghệ & Cuộc sống