Giới trẻ Mỹ lười lấy bằng lái xe, doanh số ôtô giảm theo
Xu hướng quay lưng với vô-lăng của giới trẻ cùng áp lực chi phí đang đẩy ngành ôtô Mỹ vào đợt suy thoái nghiêm trọng tính đến năm 2040.
Một nửa số người ở độ tuổi 16 tại Mỹ hiện nay không có bằng lái xe. Con số này trái ngược hoàn toàn với tỷ lệ gần 70% của nhóm tuổi này trong giai đoạn 1966–1984.
Mark Gottfredson, đối tác tại công ty tư vấn Bain & Company, nhận định dù đây có thể chỉ là sự chậm trễ (phần lớn vẫn lấy bằng trước tuổi 25) thay vì khước từ hoàn toàn, xu hướng này đang để lại hậu quả rõ ràng lên thị trường.
Dữ liệu từ S&P Global Mobility cho thấy tỷ lệ đăng ký xe mới của nhóm khách hàng 18-34 tuổi đã giảm từ 12% trong quý I/2021 xuống dưới 10% vào giữa năm 2025. Ngược lại, nhóm khách hàng từ 55 tuổi trở lên đang gánh vác thị trường khi chiếm gần một nửa tổng số xe đăng ký mới suốt hai năm qua.
Khóa đào tạo kỹ năng lái xe của Ford tại Mỹ. Ảnh: Ford
"Động lực đằng sau xu hướng này chính là khả năng chi trả", Craig Daitch, người sáng lập kiêm Chủ tịch Telemetry (công ty nghiên cứu thị trường ôtô), cho biết. Khoản trả góp mua xe hàng tháng tại Mỹ đã tăng tới 30% sau 4 năm, và hiện có gần 20% lượng xe mới yêu cầu mức thanh toán đắt đỏ - trên 1.000 USD mỗi tháng.
"Khi nhìn vào tương lai, giới trẻ có xu hướng chọn Uber hoặc Lyft nhiều hơn khi cần di chuyển. Vẫn có những nhóm thanh niên đam mê cầm lái và muốn sở hữu xe mới, nhưng số người đủ khả năng tài chính đang ít dần", theo Sam Fiorani, Phó chủ tịch dự báo phương tiện toàn cầu tại AutoForecast Solutions.
Bên cạnh đó, sự xuất hiện của công nghệ mới cũng đe dọa thói quen sở hữu xe. Bain & Company dự báo, nếu dịch vụ robotaxi trở nên phổ biến và giá rẻ trong 15 năm tới, tỷ lệ người có bằng lái tại Mỹ có thể giảm thêm 2-3 điểm phần trăm, xuống còn 85%. Số lượng xe bình quân trên mỗi tài xế sẽ giảm từ 1,2 xuống 1,1 chiếc, tương đương với việc cứ 5-10 hộ gia đình Mỹ thì có một nhà giảm bớt một chiếc xe.
"Cơn bão hoàn hảo" đe dọa thu hẹp thị trường vào năm 2040
Sự thờ ơ của giới trẻ kết hợp với các yếu tố nhân khẩu học đang tạo ra một "cơn bão hoàn hảo" cho ngành xe. Mười năm trước, thị trường Mỹ từng đạt đỉnh với 17,6 triệu xe mới bán ra. Tuy nhiên, các nhà phân tích tại Bain & Company dự báo doanh số có thể giảm mạnh hơn 2 triệu chiếc vào năm 2040 và khó có thể quay lại thời hoàng kim.
Về mặt lịch sử, ngành công nghiệp ôtô vốn sống dựa vào tốc độ tăng trưởng dân số 1% hàng năm. Nhưng hiện tại, tăng trưởng dân số thế giới đang chậm lại. Tỷ lệ sinh tại Mỹ năm 2025 đạt khoảng 1,6 con trên một phụ nữ, thấp hơn mức sinh thay thế lý tưởng là 2,1.
Trước đây, sự sụt giảm này được bù đắp nhờ làn sóng nhập cư khoảng một triệu người mỗi năm. Tuy nhiên, các chính sách thắt chặt dự kiến kéo dài trong 15 năm tới sẽ cắt giảm một nửa tỷ lệ nhập cư ròng, khiến nguồn khách hàng mới càng cạn kiệt.
"Mọi thứ bắt đầu từ việc giảm dân số. Ôtô không còn là ngành tăng trưởng nữa, mà đang trở thành một ngành suy thoái đúng vào thời điểm công nghệ đang đảo lộn mọi thứ", Gottfredson nhấn mạnh.
Người Mỹ lười đổi xe mới, các hãng bước vào cuộc chiến sinh tồn
Một rào cản khác khiến doanh số xe mới lao dốc là việc người dân đang giữ xe cũ để đi lâu hơn. Chỉ báo trực tiếp nhất cho xu hướng này là tỷ lệ hủy đăng ký xe (xe bị tháo dỡ hoặc xuất khẩu dưới dạng xe cũ) đã giảm từ 6% (năm 2000) xuống còn 5% (năm 2025), và có thể giảm tiếp còn 4,4% vào năm 2040.
Theo S&P Global Mobility, tuổi thọ trung bình của xe lưu thông trên đường tại Mỹ đã đạt mức kỷ lục 12,8 năm vào năm 2025. Dù độ bền của pin xe điện hay tính bền vững của các bản cập nhật phần mềm vẫn là dấu hỏi, các chuyên gia nhận định áp lực giá cả buộc ngành ôtô phải tìm cách kéo dài tuổi thọ phương tiện.
"Ôtô ngày nay không thể chỉ giới hạn niên hạn 5-10 năm. Sẽ thật phi lý nếu một người bỏ ra 50.000-100.000 USD để rồi biến nó thành đống sắt vụn trong chưa đầy một thập kỷ", Fiorani nói.
Nếu các xu hướng trên tiếp diễn, thị trường ôtô Mỹ sẽ bước vào một cuộc thanh lọc tàn nhẫn. Với khoảng 450 dòng xe khác nhau đang cùng hiện diện, miếng bánh thị phần đang co hẹp lại sẽ không còn đủ chỗ cho tất cả.
"Sự cạnh tranh tại Mỹ sẽ vô cùng khốc liệt. Có quá nhiều nhà sản xuất và thương hiệu trong khi người mua thì ít đi. Thị trường bắt buộc phải bước vào giai đoạn thâu tóm và hợp nhất", Gottfredson kết luận.
Mỹ Anh (theo CNBC)
Cập nhật tin tức công nghệ mới nhất tại fanpage Công nghệ & Cuộc sống