Ôtô ngày càng to làm tăng số người đi bộ thiệt mạng

MỹKích thước và chiều cao ngày càng lớn của SUV, bán tải được cho là một trong những nguyên nhân khiến người đi bộ tử vong nhiều hơn.

Số người đi bộ thiệt mạng tại Mỹ tăng trở lại từ năm 2009 sau nhiều thập kỷ liên tục giảm. Theo The Drive, nguyên nhân đáng chú ý là ôtô ngày càng cao và nặng hơn.

Nhóm nghiên cứu phân tích dữ liệu từ cơ quan quản lý và ngành công nghiệp ôtô, trong đó có bộ dữ liệu về kích thước xe chưa từng được công bố trước đây. Kết quả cho thấy sự phổ biến của SUV và bán tải cỡ lớn góp phần đáng kể làm tăng số người đi bộ tử vong. Theo ước tính, mỗi năm có khoảng 200-400 người đi bộ có thể đã không thiệt mạng nếu kích thước ôtô vẫn giữ ở mức của khoảng 25 năm trước. Con số này tương đương khoảng 10% mức tăng số ca tử vong trong những năm gần đây.

Nghiên cứu cũng cho rằng khoảng 3.000 trường hợp tử vong trong giai đoạn 2016-2024 có liên quan đến xu hướng đầu xe ngày càng cao. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu cho rằng con số thực tế có thể còn lớn hơn, bởi mô hình phân tích không tính các vụ va chạm xảy ra trong bãi đỗ xe, đường nội bộ hay khu vực tư nhân, đồng thời tai nạn giao thông chịu tác động của nhiều yếu tố.

Tính từ năm 2009, số người đi bộ thiệt mạng tại Mỹ đã tăng 75%. Các nhà nghiên cứu cho rằng xu hướng này có liên quan đến trọng lượng lớn, phần đầu xe cao và điểm mù rộng của SUV cũng như bán tải hiện đại.

Kích thước SUV ngày càng lớn sau năm 2009

SUV và bán tải đã bắt đầu bùng nổ tại Mỹ từ thập niên 1990, nhưng cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 khiến đà tăng trưởng tạm chững lại. Sau đó, giá nhiên liệu tăng cao, trong khi hàng loạt chính sách mới tiếp tục thúc đẩy người tiêu dùng chuyển sang các mẫu xe đời mới.

Mỹ áp dụng tiêu chuẩn khí thải nghiêm ngặt hơn, đồng thời thay đổi cách tính mức tiêu thụ nhiên liệu. Chương trình đổi xe cũ lấy xe mới (Cash for Clunkers) cũng loại bỏ gần 700.000 xe khỏi thị trường xe cũ, khiến nhiều khách hàng chuyển sang xe mới.

Một thay đổi đáng chú ý là cách tính tiêu chuẩn tiết kiệm nhiên liệu theo "footprint", dựa trên kích thước tổng thể của xe. Quy định này vô tình tạo động lực để các hãng xe phát triển những mẫu xe lớn hơn, bởi xe có kích thước lớn được áp dụng ngưỡng tiêu chuẩn khác. Hệ quả là crossover và SUV ngày càng phổ biến, dần thay thế sedan cỡ trung trong vai trò xe gia đình.

Đầu xe càng cao, nguy cơ càng lớn

Về lý thuyết, phần đầu xe có diện tích lớn giúp phân tán lực va chạm trên vùng tiếp xúc rộng hơn, nhờ đó giảm áp lực lên từng bộ phận cơ thể. Quan điểm này từng ảnh hưởng đến quy định thiết kế ôtô tại châu Âu, khiến đầu xe thấp dần được thay bằng kiểu thiết kế cao và bo tròn hơn.

Tuy nhiên, lợi ích này giảm đi khi khối lượng xe liên tục tăng. Xe đời mới không chỉ lớn hơn mà còn nặng hơn do bổ sung nhiều công nghệ, trong khi các mẫu xe cỡ nhỏ ngày càng biến mất khỏi thị trường. Theo nghiên cứu, chiều cao đầu xe mới là yếu tố đáng lo ngại. Nếu va chạm xảy ra ở dưới trọng tâm cơ thể, người đi bộ thường bị hất lên nắp ca-pô. Nhưng nếu đầu xe đủ cao để va vào ngang hoặc trên trọng tâm, nạn nhân dễ bị hất ngã xuống ngay trước đầu xe.

Tình huống này đặc biệt nguy hiểm vì SUV và bán tải có điểm mù phía trước lớn hơn xe gầm thấp. Tài xế khó quan sát nạn nhân sau cú va chạm. "Nhiều vụ va chạm nghiêm trọng xảy ra ngay cả ở tốc độ thấp vì người đi bộ bị hất xuống trước đầu xe. Khi tài xế nhận ra chuyện gì xảy ra thì đầu nạn nhân đã ở dưới bánh xe", Shawn Harrington, đại diện công ty thử nghiệm va chạm Forensic Rock, cho biết.

Dù lốp xe, hệ thống phanh và các công nghệ an toàn ngày càng hoàn thiện, giúp SUV và bán tải dễ kiểm soát hơn, kích thước và khối lượng ngày càng lớn của những mẫu xe này vẫn làm tăng mức độ nguy hiểm đối với người đi bộ.

Hồ Tân (theo The Drive)

Cập nhật tin tức công nghệ mới nhất tại fanpage Công nghệ & Cuộc sống