Ở Pennsylvania, cảnh sát có thể dừng xe một người chỉ vì họ cầm điện thoại, ngay cả khi điện thoại đã tắt, trong tay khi đang lái xe. Bánh mì kẹp thịt, son môi, bộ dụng cụ cạo râu, đồ chơi giảm căng thẳng và tất cả các loại đồ vật gây xao nhãng khác vẫn hoàn toàn hợp pháp.
Được gọi là Luật Paul Miller, luật này có hiệu lực vào tháng 6/2025 và quy định việc người lái xe cầm hoặc giữ điện thoại hoặc thiết bị điện tử tương tự trong khi điều khiển phương tiện là bất hợp pháp. Trong năm đầu tiên, người vi phạm nhận được cảnh báo bằng văn bản. Sau một năm, tức từ 5/6 năm nay, những cảnh báo đó sẽ trở thành vé phạt thực tế.
Luật này thực chất bao gồm những gì
Luật này có cách tiếp cận nghiêm khắc hơn so với lệnh cấm nhắn tin trước đây của Pennsylvania. Thay vì chỉ nhắm vào việc nhắn tin, luật cấm người lái xe cầm "thiết bị di động có tương tác" khi đang lái xe. Định nghĩa này bao gồm điện thoại thông minh, máy tính bảng, máy tính xách tay và các thiết bị khác có khả năng gửi hoặc nhận dữ liệu điện tử.
Điều quan trọng cần lưu ý là, Pennsylvania định nghĩa "lái xe" rất rộng. Ai đó được coi là đang lái xe không chỉ khi di chuyển trên đường, mà cả khi dừng đèn đỏ, kẹt xe, hoặc tạm thời đứng yên do các điều kiện đường xá khác. Nếu đang ngồi chờ tàu đi qua ở đường ray xe lửa, các tài xế được khuyên là đừng dại dột nhấc điện thoại lên.
Tài xế ở Pennsylvania không được phép cầm thiết bị di động có tương tác khi đang lái xe. Ảnh: Shutterstock
Mức phạt tăng nặng chóng mặt
Theo luật mới, cảnh sát có quyền dừng xe xử phạt chỉ vì tài xế cầm điện thoại trên tay. Chế tài sẽ nghiêm khắc hơn rất nhiều nếu hành vi mất tập trung này dẫn đến tai nạn chết người.
Cụ thể, tài xế bị kết tội vô ý làm chết người bằng phương tiện giao thông khi đang xao nhãng có thể phải đối mặt với mức án tăng thêm tới 5 năm tù. Bên cạnh đó, lệnh cấm nhắn tin khi lái xe trước đây của Pennsylvania vẫn duy trì hiệu lực. Luật này nghiêm cấm hành vi đọc, viết hoặc gửi các tin nhắn văn bản khi xe đang di chuyển, với mức phạt tiền tương đương là 50 USD.
Tuy nhiên, quy định này cũng mở ra một số điểm đáng lưu ý. Tài xế vẫn được phép sử dụng thiết bị nếu đã tấp xe an toàn vào lề và dừng hẳn. Luật cũng ngoại lệ cho các cuộc gọi khẩn cấp tới cơ quan cảnh sát hoặc dịch vụ cứu hộ. Trên lý thuyết, đây có thể xem là "kim bài miễn tử" cho bất kỳ ai bị thổi phạt, miễn là họ chứng minh được bản thân vừa phát hiện một sự việc khẩn cấp cần báo cáo ngay.
Lỗ hổng từ thực tế
Dù các nhà lập pháp đang nỗ lực giảm thiểu tình trạng xao nhãng khi cầm lái, điều luật này lại mới chỉ xoáy sâu vào hành vi "cầm nắm" thiết bị vật lý thay vì bản chất của sự mất tập trung. Theo đó, tài xế vẫn có thể gắn điện thoại (thậm chí là máy tính bảng hay máy tính xách tay) lên bảng điều khiển hoặc kính chắn gió và tương tác qua khẩu lệnh một cách hợp pháp.
Ngoài ra, màn hình giải trí cỡ lớn được tích hợp sẵn trên các dòng xe hiện đại ngày nay - nơi hiển thị từ bản đồ định vị, tin nhắn cho đến trình điều khiển nhạc - về mặt thống kê, lại gây phân tâm không kém gì một chiếc điện thoại cầm tay.
Tiêu chuẩn kép trong thực tế xử lý
Việc thực thi luật trong thực tế cũng đối mặt với không ít bất cập. Hành vi cúi xuống nhìn điện thoại đặt ở hộc để cốc có thể bị coi là phạm luật nếu tài xế phải chạm tay vào thiết bị, nhưng việc liếc nhìn một màn hình lớn như máy tính bảng được tích hợp ngay trên bảng điều khiển lại hoàn toàn hợp lệ. Tương tự, một tài xế sử dụng đồng hồ thông minh, trợ lý ảo hoặc hệ thống rảnh tay vẫn có thể rơi vào trạng thái "mất tập trung nhận thức", dù họ không hề vi phạm bất kỳ câu chữ nào trong luật.
Tất nhiên, lỗ hổng này không chỉ tồn tại duy nhất ở Pennsylvania. Gần như mọi điều luật về thiết bị rảnh tay tại Mỹ đều đang vạch ra một ranh giới khiên cưỡng giữa việc "cầm thiết bị trên tay" và "sử dụng công nghệ nói chung".
Lý do đơn giản là bởi hành vi cầm nắm là thứ lực lượng cảnh sát dễ quan sát và bắt lỗi nhất bằng mắt thường. Có nghĩa, Pennsylvania và các bang áp dụng điều luật tương tự không thực sự cấm hành vi xao nhãng khi lái xe. Cái họ đang cấm chỉ là một dạng xao nhãng cụ thể - thứ mà cảnh sát có thể dễ dàng nhìn thấy từ bên ngoài cửa kính.
Mỹ Anh (theo Carscoops)
Cập nhật tin tức công nghệ mới nhất tại fanpage Công nghệ & Cuộc sống