Tranh cãi đề xuất 'làn trái cao tốc chỉ để vượt'

 

Tranh cãi đề xuất 'làn trái cao tốc chỉ để vượt'

Đề xuất cấm chạy liên tục ở làn trái trên cao tốc khiến độc giả chia thành hai luồng ý kiến về tính hiệu quả và khả năng áp dụng.

Hôm 27/7, đề xuất của Cục CSGT về việc làn sát dải phân cách giữa trên cao tốc chỉ dành cho vượt, cấm phương tiện chạy liên tục, tạo nhiều tranh luận. Kết quả thăm dò của VnExpress sau 24 tiếng ghi nhận hơn 15.000 lượt bình chọn, trong đó tỷ lệ giữa hai luồng ý kiến khá sát nhau, khi 53% độc giả ủng hộ và 47% không đồng tình.

Nhiều độc giả cho rằng quy định sẽ góp phần giải quyết tình trạng xe chạy chậm bám làn trái, gây ùn ứ và buộc các phương tiện phía sau phải chuyển làn nhiều lần để vượt. "Đây là cách tổ chức giao thông đã được nhiều quốc gia trên thế giới áp dụng nhằm tăng khả năng thông hành và giảm xung đột giữa các dòng xe" - một ý kiến được nhiều người đồng tình.

Ở chiều ngược lại, một số ý kiến lo ngại việc áp dụng sẽ khó khả thi với đặc thù cao tốc Việt Nam hiện nay, đặc biệt những đoạn chỉ có hai làn mỗi chiều và mật độ phương tiện lớn. Không ít tài xế cho rằng nếu liên tục phải chuyển về làn phải sau mỗi lần vượt sẽ làm tăng thao tác chuyển làn, thậm chí phát sinh thêm nguy cơ va chạm.

Kết quả thăm dò độc giả VnExpress từ 13h57 ngày 27/7 tới 13h30 ngày 28/7. Ảnh chụp màn hình

Kết quả thăm dò độc giả VnExpress từ 13h57 ngày 27/7 tới 13h30 ngày 28/7. Ảnh chụp màn hình

Ngay cả ở các nước phát triển, quy định này cũng gây tranh cãi. Trên các diễn đàn về ôtô tại Mỹ, Canada hay Australia, không ít tài xế cho rằng quy định buộc quay lại làn phải sau khi vượt khiến họ phải chuyển làn nhiều hơn.

Tuy nhiên, phần lớn ý kiến đồng tình rằng lợi ích về lâu dài lớn hơn bất tiện trước mắt, bởi làn trái luôn thông thoáng giúp giảm tình trạng xe chạy chậm chiếm làn, hạn chế các hành vi vượt phải hoặc luồn lách giữa các làn, là những nguyên nhân làm tăng nguy cơ va chạm trên cao tốc.

Đánh giá về vấn đề này, các chuyên gia lái xe an toàn của Car Awards nhận định luật này mới mẻ ở Việt Nam nhưng không mới trên thế giới. Tuy vậy, vì chưa đi vào thực tiễn và thực tế tài xế lái xe trên cao tốc Việt Nam không đồng tốc nên dẫn tới nhiều người e ngại.

Giám khảo Trịnh Tùng, từng lái xe tại Mỹ, châu Âu và nhiều nước Đông Nam Á, anh cho rằng dù cao tốc chỉ có hai làn xe chạy mỗi chiều hay nhiều làn, tài xế vẫn chủ yếu lưu thông ở làn phải, chỉ chuyển sang làn trái khi cần vượt rồi nhanh chóng quay về làn ban đầu.

Theo anh, trên mọi tuyến đường luôn có những phương tiện chạy chậm hơn tốc độ tối đa vì nhiều lý do. Nếu các xe này lưu thông liên tục ở làn sát dải phân cách, dòng xe phía sau sẽ bị cản trở, dẫn đến nối đuôi kéo dài hoặc phải chuyển làn, vượt xe trong điều kiện kém an toàn. Việc dành làn trái cho mục đích vượt giúp luôn duy trì khoảng trống để các phương tiện có tốc độ cao hơn lưu thông, qua đó tăng khả năng thông hành.

Phương tiện di chuyển trên cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ đoạn vào Hà Nội, tháng 1/2026. Ảnh: Phạm Chiểu

Phương tiện di chuyển trên cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ đoạn vào Hà Nội, tháng 1/2026. Ảnh: Phạm Chiểu

"Ngay tại Mỹ có những xa lộ hàng trăm km chỉ hai làn mỗi chiều, các xe đều tuân thủ nguyên tắc vượt bên trái, duy trì bên phải", Trịnh Tùng cho biết.

Thực tế, theo các chuyên gia, để luật vượt ở làn trái phát huy hiệu quả và thông suốt, điều quan trọng bên cạnh việc hiểu và nhớ luật, tài xế cần có ý thức và kỹ năng duy trì phương tiện đồng tốc với luồng giao thông.

Thông thường ở làn phải trên cao tốc ở những nước phát triển, tài xế không phát sinh nhu cầu vượt quá nhiều bởi các xe ở làn phải duy trì tốc độ tương đối cao. Ví dụ nếu đoạn đường giới hạn tối đa 75 dặm/h, các xe thường chạy 65-70 km/h đều đặn và giữ khoảng cách an toàn.

Để mọi tài xế đều có thói quen này, theo các chuyên gia cần định hình từ khâu đào tạo bằng lái xe, học viên cần được trải nghiệm điều này bằng các giáo án đúng luật tới từ các trung tâm đào tạo.

Phạm Hải

Cập nhật tin tức công nghệ mới nhất tại fanpage Công nghệ & Cuộc sống