2,9 triệu tấn chất thải nhựa được đổ vào Việt Nam hàng năm.

Đại học Quốc gia Hà Nội đã công bố "Báo cáo hiện trạng chất thải nhựa năm 2022" vào chiều 12/4, giáo sư tiến sĩ Nguyễn Tài Tuệ, trong đó nhấn mạnh tổng khối lượng chất thải nhựa phát sinh ghi nhận được lên tới 2,9 triệu tấn/năm.

Theo báo cáo, hiện có 1,3 triệu tấn chất thải nhựa phát sinh ở nông thôn so với 1,6 triệu tấn ở đô thị. Ngoài 1,55 triệu tấn ở đô thị và 0,85 triệu tấn ở nông thôn, có tổng lượng rác thải nhựa được thu gom là 2,4 triệu tấn.

Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ ra rằng trong số 2,4 triệu tấn chất thải nhựa được thu gom, chỉ 0,9 triệu tấn trong số đó được phân loại là tái chế và 0,77 triệu tấn được tái chế. 0,42 triệu tấn chất thải nhựa đã được thải vào môi trường trong tổng số đó, với 0,07 triệu tấn được thải ra ngoài môi trường nước.

Báo cáo cũng liệt kê một số khó khăn và thách thức liên quan đến các quy định về chính sách như: Quy định về EPR (trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất), trong đó thuế đối với các sản phẩm nhựa còn thấp, chưa thực hiện đồng bộ; thiếu nguồn lực chuyên trách về quản lý chất thải nhựa ở các địa phương.

Từ đó, báo cáo đề xuất các giải pháp như hoàn thiện cơ chế, chính sách để thúc đẩy nền kinh tế tuần hoàn và trung nhựa, nâng cao nhận thức và trách nhiệm cộng đồng, phát triển, chuyển giao các giải pháp khoa học công nghệ để tăng khả năng tái chế, tái sử dụng và giảm phát thải chất thải nhựa...

["Cuộc cách mạng xanh" xử lý rác thải sinh hoạt: Không thể chậm trễ!]

Giảm sử dụng túi nylon và sản phẩm nhựa dùng một lần; thu gom, phân loại và tái chế chất thải nhựa; tuyên truyền, chuyển đổi nhận thức sử dụng các sản phẩm nhựa; điều tra thành phần chất thải nhựa trong chất thải rắn sinh hoạt tại các địa phương là một số chiến lược cần ưu tiên thực hiện.

Mỗi ngày, Hà Nội thải ra từ 4.000 đến 5.000 tấn rác, trong đó, rác thải nylon chiếm 7-8%. (Ảnh: Hùng Võ/Vietnam+)

Ông Lê Ngọc Tuấn, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ Tài nguyên và Môi trường), cũng nhấn mạnh ô nhiễm nhựa đã trở thành một trong những vấn đề môi trường nghiêm trọng trên phạm vi toàn cầu và ở Việt Nam tại Hội nghị thường niên Nhóm công tác Chương trình đối tác hành động quốc gia về nhựa (NPAP) diễn ra chiều 12/4.

Ông Tuấn cho rằng thực trạng trên đặt ra yêu cầu cấp bách đối với các quốc gia và Việt Nam, là cần phải tìm kiếm các giải pháp toàn diện và tổng thể để giải quyết thách thức, hướng tới mục tiêu vì một tương lai bền vững.

Trong đó, kinh tế tuần hoàn được coi là một trong những giải pháp để giải quyết vấn đề ô nhiễm nhựa, góp phần bảo tồn tài nguyên tự nhiên được khai thác và sử dụng để sản xuất sản phẩm nhựa.

Ông Tuấn cũng nhấn mạnh rằng để thúc đẩy kinh tế tuần hoàn nhựa, cần có sự đồng thuận và tham gia của tất cả các bên liên quan, bao gồm nhà cung cấp vật liệu nhựa, nhà sản xuất bao bì, doanh nghiệp xử lý, tái chế chất thải nhựa và cộng đồng.

Ngoài ra, hạ tầng kỹ thuật cần phát triển, công nghệ và thiết kế sản phẩm phù hợp phục vụ hệ sinh thái thu gom, tái chế sản phẩm nhựa nhằm tạo cơ sở cho các doanh nghiệp, khối tư nhân sẵn sàng đầu tư với tầm nhìn dài hạn.

Theo ông Ashraf El-Arini, chuyên gia từ Ngân hàng Thế giới, hai nguồn kinh phí chính hiện nay cho quản lý chất thải rắn sinh hoạt ở Việt Nam là ngân sách nhà nước và phí vệ sinh môi trường. Tuy nhiên, phần lớn kinh phí đến từ ngân sách nhà nước. Như năm 2020 sẽ có giá khoảng 10.897 tỷ đồng.

Theo ông Ashraf El-Arini, gánh nặng tài chính của chính quyền có thể sẽ tăng đáng kể trong tương lai nếu kinh phí dành cho quản lý chất thải rắn sinh hoạt tiếp tục đến chủ yếu từ ngân sách nhà nước.

Do đó, ông Ashraf El-Arini khuyên rằng Việt Nam nên có sự điều chỉnh theo hướng sử dụng phí vệ sinh môi trường để trang trải chi phí vận hành.

Ngoài ra, các nguồn vốn từ ngân sách nhà nước và nguồn bổ sung từ các tổ chức tài chính quốc tế có thể được sử dụng cho các khoản đầu tư quan trọng như đóng cửa bãi rác hoặc nâng cấp bãi chôn lấp không hợp tiêu chuẩn./.

Cập nhật tin tức công nghệ mới nhất tại fanpage Công nghệ & Cuộc sống