Để bảo vệ tài nguyên nước và tài nguyên thiên nhiên, cần phải hoàn thiện hành lang pháp lý.

Ảnh minh hoa. (Nguồn: Hùng Võ/Vietnam+)

Theo dự báo mới nhất của Bộ Tài nguyên và Môi trường, đến năm 2030, nhu cầu về nước cho các mục đích phát triển kinh tế-xã hội, dân sinh của Việt Nam sẽ vào khoảng 122 tỷ m3/năm (tăng 1,5 lần so với nhu cầu hiện nay).

Do đó, để đảm bảo an ninh nguồn nước, nhiều ý kiến chuyên gia cho rằng ngay từ bây giờ, Việt Nam cần hoàn thiện hành lang pháp lý và tích cực tuyên truyền để "thúc đẩy sự thay đổi" bằng cách kêu gọi các tổ chức, cộng đồng doanh nghiệp và mọi người dân cùng "chung tay hành động" đối với việc sử dụng, khai thác, tiêu thụ và quản lý nguồn nước trong cuộc sống của mình.

Nước là điều cần thiết cho mọi sự sống.

Ông Nguyễn Văn Vẻ, Phó Chủ tịch Hội Nước sạch và Môi trường Việt Nam, nhấn mạnh rằng mọi sự sống đều cần nước trong cuộc thảo luận trực tuyến với chủ đề "Ngày nước Thế giới năm 2023: Thúc đẩy sự thay đổi" diễn ra ngày 14/3.

Tuy nhiên, trong bối cảnh tài nguyên nước đang bị cạn kiệt, tác động của biến đổi khí hậu, vấn đề nước đang đe sự phát triển bền vững của mỗi quốc gia.

Do nguồn nước phân bổ không đồng đều, vấn đề bảo vệ tài nguyên nước trở nên cấp thiết hơn ở Việt Nam. Mặc dù nguồn nước rất nhiều nhưng nguồn nước phụ thuộc vào bên ngoài. Ngoài ra, do tình trạng đắp đập và xây dựng điện ở nhiều địa điểm, nước ở các vùng hạ du trở nên cạn kiệt, đặc biệt là trong mùa khô.

Đáng chú ý, trong những năm qua, do việc xây dựng điện thượng nguồn, kết hợp với hạn hán, xâm nhập mặn đã có tác động đáng kể đến nguồn nước cuộc sống của người nông dân trong toàn vùng ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

[Bảo đảm an toàn đập chứa nước và an ninh nguồn nước đến năm 2030]

Theo giáo sư tiến sĩ Trần Đức Hạ, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu cấp thoát nước và môi trường, nước ta có 108 lưu vực sông với khoảng 3.450 sông, suối có chiều dài từ 10 km trở lên và lượng nước mặt hàng năm khoảng 830–840 tỷ m3. Tuy nhiên, có hơn 60% lượng nước được sản xuất từ các nước bạn.

Ngoài ra, nước ta đang phải đối mặt với nhiều vấn đề liên quan đến an toàn nguồn nước, bao gồm việc sử dụng đất không hợp lý, gây ô nhiễm nguồn nước, vấn đề nước biển dâng gây nhiễm mặn, chịu tác động lớn ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long và không quản lý được lượng dòng chảy trong và ngoài lãnh thổ.

Đặc biệt, ô nhiễm nguồn nước và nước thải sinh hoạt là một vấn đề quan trọng đối với đô thị và dân cư tập trung. Hiện có 71 nhà máy xử lý nước thải tập trung trên toàn quốc, chỉ mới xử lý được khoảng 15% nước thải sinh hoạt tại đô thị và phần lớn còn lại xả ra môi trường gây ô nhiễm nguồn nước sông và nước mặt.

Cần đảm bảo "hàng rào" pháp lý

Phó Chủ tịch Hội Nước sạch và Môi trường Việt Nam Nguyễn Văn Vẻ tin rằng việc hoàn thiện hành lang pháp lý là rất quan trọng trước thực tế đã nêu trước đó. Bộ Tài nguyên và Môi trường và các tổ chức liên quan hiện đang triển khai lấy ý kiến của các chuyên gia và người dân về dự thảo Luật Tài nguyên Nước (sửa đổi).

Ảnh chỉ được sử dụng làm ví dụ. (Nguồn ảnh: PV/Vietnam+)

Có chung quan điểm, Giáo sư tiến sĩ Trần Đức Hạ, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu cấp thoát nước và môi trường, cho rằng cần phải phối hợp giữa các cơ quan quản lý Nhà nước để đảm bảo an ninh nguồn nước. Đặc biệt, các bộ (Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cũng như các bộ, ngành liên quan) phải có quy định ràng buộc trách nhiệm ngay lập tức trong luật.

Ông Nguyễn Mạnh Hùng, đại diện Cục lợi, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cũng cho biết hiện cơ quan này đang hoàn thiện hồ sơ, đề án bảo đảm an ninh nguồn nước và an ninh đập, hồ chứa nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Ngoài ra, bộ này cũng tập trung vào các nhóm giải pháp như là hoàn thiện, thể chế, chính sách và đẩy mạnh công tác quy hoạch, thu hút nguồn lực đầu tư, cải thiện hiệu quả công tác vận hành, bảo đảm an toàn nguồn nước cho công trình lợi

Tài nguyên nước là cần thiết cho sự phát triển bền vững, vì vậy việc sử dụng nó cần phải hiệu quả và tiết kiệm, sử dụng thông minh. Điều này đòi hỏi phải có sự "chung tay" từ các tổ chức, cộng đồng và người dân để thực hiện điều này.

Theo ông Nguyễn Văn Vẻ, "Vì thế, thời gian tới, chúng ta cũng cần tăng cường giám sát của các tổ chức xã hội và cộng đồng đối với việc sử dụng hiệu quả, tiết kiệm nước./.

Cập nhật tin tức công nghệ mới nhất tại fanpage Công nghệ & Cuộc sống