Ảnh minh họa. (Nguồn ảnh: Minh Sơn/Vietnam+)
Trung tâm Dự báo Khí tượng văn Quốc gia (Tổng cục Khí tượng văn) dự đoán rằng hiện tượng El Nino có thể sẽ xuất hiện vào nửa cuối mùa Hè năm 2023 và duy trì đến năm 2024 với xác suất khoảng 70–80%.
Phó giáo sư-Tiến sĩ Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng văn Quốc gia, nhấn mạnh xu hướng trên, trong thời gian tời, nắng nóng có thể nhiều hơn và khả năng sẽ xuất hiện nhiều kỷ lục về nhiệt độ. Trao đổi với phóng viên Báo Điện tử VietnamPlus.
đề phòng hạn hán, xâm nhập mặn
- Trước tiên, xin ông giải thích El Nino là gì và dự báo khi nào hình thái này sẽ xuất hiện?
Ông Mai Văn Khiêm: El Nino là thuật ngữ được sử dụng để mô tả hiện tượng nóng lên dị thường của lớp nước biển bề mặt ở khu vực xích đạo trung tâm và Đông Thái Bình Dương (gọi chung là ENSO, kéo dài trong khoảng thời gian 8–12 tháng, hoặc lâu hơn). Mặc dù đôi khi nó dày hơn hoặc thưa hơn, hiện tượng này thường xảy ra từ 3–4 năm một lần.
ENSO (tên gọi chung của hiện tượng El Nino và La Nina) hiện đang chuyển sang thái trung tính sau ba năm ảnh hưởng của La Nina (hiện tượng bề mặt biển ở trung tâm và phía đông xích đạo Thái Bình Dương lạnh đi so với bình thường) gây mưa lũ lớn.
Dự báo hiện tượng El Nino có thể xuất hiện vào nửa cuối mùa Hè năm 2023 và kéo dài đến năm 2024 với xác suất khoảng 70-80%.
- Thưa ông, El Nino thường có tác động như thế nào đến Việt Nam?
Ông Mai Văn Khiêm: Nhiệt độ trung bình hàng tháng ở phần lớn các vùng trên cả nước trong điều kiện El Nino cao hơn mức trung bình hàng tháng; nắng nóng có thể nhiều hơn và gay gắt hơn; khả năng xuất hiện nhiều kỷ lục về nhiệt độ cao nhất tuyệt đối.
Hoạt động của bão/áp thấp nhiệt đới có thể không nhiều, nhưng tập trung nhiều vào giữa mùa với đặc điểm dị thường hơn về cường độ và quỹ đạo. El Nino thường gây thâm hụt lượng mưa ở đa phần diện tích cả nước, với mức phổ biến từ 25 đến 50%.
Do đó, trong các tháng mùa khô năm 2023, có nguy cơ xảy ra khô hạn cục bộ hoặc diện rộng ở những khu vực có nhu cầu sử dụng nước cao cho sản xuất và sinh hoạt.
[Trong ảnh: Hà Nội đón đợt nắng nóng gay gắt nhất từ đầu Hè]
Các địa phương, đặc biệt là người dân, cần đề phòng tình trạng ít mưa trong những tháng đầu năm 2024 trên toàn quốc do xu hướng trên, hạn hán, xâm nhập mặn và thiếu nước.
Phó giáo sư tiến sỹ Mai Văn Khiêm - Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia. (Ảnh: CTV/Vietnam+)Ví dụ dễ hình dung nhất về tác động của El Nino là hiện tượng này đã dẫn đến các đợt hạn mặn kỷ lục vào các năm 2015–2016 và 2019–2020.
Vẫn có thể xảy ra mưa lũ bất thường
- Như vậy, khi có ảnh hưởng của hiện tượng La Nina, có phải chúng ta sẽ không phải vật lộn với mưa lũ lớn như những năm trước?
Ông Mai Văn Khiêm: Mặc dù trong điều kiện El Nino, lượng mưa có xu thể giảm nhưng có thể xuất hiện những kỷ lục về lượng mưa lớn nhất trong 24 giờ.
Ví dụ, mặc dù có hiện tượng El Nino vào năm 2015, tỉnh Quảng Ninh đã trải qua mưa kỷ lục lịch sử vào khoảng thời gian vào cuối tháng Bảy. Trước đó, năm El Nino 2002, mưa lớn vẫn xuất hiện và gây lũ lớn trên các khu vực.
Cụ thể, lũ lớn trên biến động 3 vào tháng Bảy đầu tháng Tám trên lưu vực sông Hồng - Thái Bình; lũ lớn trung bộ cuối tháng Chín, trong đó có xuất hiện lũ lịch sử xuất hiện thượng nguồn sông Cả (tỉnh Hà Tĩnh); và tại khu vực Nam Bộ, lũ lớn kéo dài ở Đồng bằng sông Cửu Long đã được ghi nhận.
Vào cuối tháng 9 năm 2009, Quảng Ngãi đã trải qua một đợt lũ lịch đáng kể do cơn bão số 9 (Ketsana) gây ra khi nó đi vào địa phận các tỉnh Quảng Nam. Các sông chính từ Quảng Bình đến Phú Yên đều đạt đến đỉnh lũ vào năm 2009. Ngập lụt nghiêm trọng từ Quảng Bình đến Khánh và Kon Tum.
- Cơ quan khí tượng văn quốc gia có đề xuất gì để giảm bớt tác động và thiệt hại do El Nino có thể gây ra?
Ông Mai Văn Khiêm: Trong thời gian qua, Tổng cục Khí tượng văn đã có công văn báo cáo Ban Chỉ đạo quốc gia về phòng chống thiên tai, cảnh báo tác động của El Nino, cũng như thông tin cho các bộ, ngành, địa phương có phương án ứng phó.
Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng đã chỉ đạo cơ quan khí tượng văn và các đơn vị liên quan lập kế hoạch thực hiện ứng phó cụ thể như: tăng cường giám sát và tăng cường tần suất bản tin chuyên đề về hiện tượng El Nino; dự báo lượng mưa và nguồn nước trên các lưu vực sông; cung cấp kịp thời thông tin dự báo, cảnh báo nguồn nước phục vụ các bộ, ngành, địa phương xây dựng kế hoạch ứng phó phù hợp.
Chúng ta cần đánh giá nhu cầu dùng nước cho sản xuất và sinh hoạt để có điều chỉnh kế hoạch thích hợp, đặc biệt là đối với vụ hè thu ở Bắc Trung Bộ, Trung Bộ hoặc các khu vực có hoạt động phát triển du lịch lớn trong những tháng mùa khô năm 2023 vì El Nino rất có thể xuất hiện.
Các hồ chứa cũng phải xem xét có điều chỉnh kế hoạch vận hành, sản xuẩ để ứng phó với nguy cơ thậm chí thiếu hụt lượng mưa trong điều kiện El Nino.
Chúng ta không được mất cảnh giác với khả năng xảy ra mưa lũ bất thường như đã từng xảy ra trong những năm El Nino trước đây, bên cạnh việc ứng phó với tình hình thiếu nước và khô hạn trong điều kiện El Nino./.
Trân trọng cảm ơn ông!
Cập nhật tin tức công nghệ mới nhất tại fanpage Công nghệ & Cuộc sống
Nguồn tin: www.vietnamplus.vn
Tham gia bình luận