Không cần Patriot, vũ khí của Ukraine khiến tên lửa Kinzhal 'rơi êm' giữa trời

Một dự án tác chiến điện tử của Ukraine tuyên bố đã phá vỡ được tên lửa siêu vượt âm Kinzhal nổi tiếng của Nga, loại tên lửa được xem là "bất khả chiến bại".

"Khi chúng tôi thiết lập bức tường tác chiến điện tử (EW), trong số 58 trên 59 tên lửa Kinzhal được phóng, chỉ có một chiếc rơi xuống đất. Tất cả những chiếc còn lại đều bị vô hiệu hóa", ông Alkhimyk nói với tờ Kyiv Independent.

Alkhimyk - biệt danh "Nhà giả kim" - là chỉ huy của "Đội tuần đêm", một đơn vị phòng không đã xây dựng một mạng lưới các trạm tác chiến điện tử ngày càng tinh vi trên khắp Ukraine kể từ năm 2023.

Vũ khí chủ lực của họ là "Lima", một trạm tác chiến điện tử có thể bắn hạ tên lửa Kinzhal rơi xuống đất một cách nhẹ nhàng thay vì có sức công phá lớn.

Một video mà nhà phát triển Lima, Cascade Systems, đã chia sẻ với Kyiv Independent vào ngày 20/4 cho thấy một quả tên lửa Kinzhal rơi xuống đất một cách vô hại ở một khu vực nông thôn.

Alkhimyk cho biết các trạm Lima có tầm hoạt động lên tới 300km khi đối phó với Kinzhal.

Theo Cascade, hệ thống này đã ngăn chặn tổng cộng 58 quả Kinzhal kể từ mùa hè năm ngoái, trong đó có 26 quả chỉ trong ba tháng đầu năm 2026. Nếu được xác nhận, đây gần như là một hệ thống phòng thủ hoàn hảo trước một trong những vũ khí khét tiếng nhất của Nga.

Dù có vẻ khó tin, nhưng Không quân Ukraine ghi nhận số vụ tấn công bằng Kinzhal đã giảm mạnh trong những tháng gần đây, với chỉ một quả dường như xuyên thủng được phòng thủ trong đêm 28/3.

Cơ chế hoạt động: đánh lừa hệ thống định vị vệ tinh

Chìa khóa nằm ở hệ thống ăng-ten định vị vệ tinh đa hướng mà Nga sử dụng để dẫn đường cho các vũ khí tầm xa.

Từ UAV Shahed đến Kinzhal đều có thể điều hướng theo nhiều cách, nhưng khi có tín hiệu vệ tinh, chúng sẽ ưu tiên sử dụng. Các ăng-ten CRPA của Nga được thiết kế để giữ tín hiệu ổn định ngay cả khi bị gây nhiễu điện tử.

Trước đây, để đánh lừa hệ thống này cần nhiều trạm phát tín hiệu hơn số ăng-ten phụ trong CRPA. Tuy nhiên, các cải tiến mới đã giúp Nga vượt qua phương pháp đó.

Alkhimyk cho biết bước đột phá của Ukraine là khiến hệ thống CRPA không thể xác định nguồn tín hiệu giả, nghĩa là chỉ cần 32 trạm Lima là có thể cắt đứt liên kết giữa Kinzhal và vệ tinh.

Ngoài gây nhiễu và đánh lừa tín hiệu, Lima còn có một dạng tín hiệu thứ ba – được mô tả là tấn công mạng trực tiếp vào tên lửa khi đang bay.

“Tín hiệu thứ ba là một cuộc tấn công mạng”, ông nói. “Chúng tôi tìm ra cách khiến hệ thống nhận dữ liệu sai từ vệ tinh và không thể cập nhật lại trong một thời gian dài.”

Các chuyên gia Ukraine nhận định đây là lần đầu tiên có hệ thống đạt hiệu quả thực tế cao trước loại ăng-ten CRPA tiên tiến này.

Chi phí, hiệu quả và ý nghĩa chiến trường

Vào tháng 5/2023, việc Ukraine đưa vào sử dụng các hệ thống phòng không Patriot do Mỹ sản xuất đã vấp phải một loạt tên lửa Kinzhal, nhằm thử nghiệm thứ mà Nga trước đây coi là không thể ngăn chặn. Mặc dù hệ thống Patriot, đặc biệt là tên lửa PAC-3, đã chứng tỏ khả năng đánh chặn máy bay không người lái Kinzhal cực kỳ hiệu quả, nhưng nguồn cung cấp tên lửa PAC-3 cho Ukraine trong tương lai đang gặp nguy hiểm.

Ngược lại, các trạm không gian Lima do Ukraine sản xuất và không cần các thiết bị dùng một lần đắt tiền như tên lửa đánh chặn PAC-3, do đó chi phí sử dụng rẻ hơn nhiều.

Các trạm Lima cũng được cho là hiệu quả trong việc làm lệch hướng UAV Shahed và thậm chí làm giảm độ chính xác của tên lửa đạn đạo Iskander.

Trong khi đó, tên lửa Kinzhal là một trong những vũ khí đắt đỏ nhất của Nga, với chi phí ước tính từ 4,5 - 15 triệu USD mỗi quả.

Ông Alkhimyk cho biết các trạm Lima cũng đã trở nên hiệu quả đáng kể trong việc làm chệch hướng thiết bị bay không người lái Shahed. Tuy nhiên, điểm khó khăn vẫn là tên lửa đạn đạo Iskander. Iskander có liên quan mật thiết đến Kinzhal, nhưng ông Alkhimyk cho rằng các trạm Lima đã góp phần làm giảm độ chính xác của các cuộc tấn công bằng Iskander gần đây.

"Thông thường, trước khi có sự thay đổi trong lĩnh vực của chúng tôi, độ chính xác của chúng là 10 mét. Nhưng trong các cuộc tấn công gần đây, chúng đã bắn trượt từ 100 mét đến hơn một kilomet", ông nói.

“Nếu muốn bảo vệ toàn bộ đất nước khỏi UAV và tên lửa, cần khoảng 1 tỷ USD”, ông Alkhimyk nói. “Nếu muốn tăng cường phòng thủ trước tên lửa đạn đạo, cần thêm 800 triệu USD. Nhưng 1,8 tỷ USD – thì chỉ riêng hai hệ thống Patriot đã hết rồi".

Điều này cho thấy Ukraine có thể đang chuyển sang một mô hình phòng thủ mới: rẻ hơn, linh hoạt hơn, và dựa nhiều vào công nghệ tác chiến điện tử thay vì vũ khí đánh chặn truyền thống.