Chiến dịch đánh chặn này, với việc sử dụng pháo hải quân để vô hiệu hóa động cơ tàu, làm nổi bật khả năng của hải quân Mỹ trong việc áp dụng vũ lực có kiểm soát tại một điểm nghẽn trọng yếu trong khi vẫn duy trì kiểm soát leo thang và bảo vệ điều mà Mỹ gọi là tự do hàng hải.
Theo thông tin được Bộ Quốc phòng Mỹ công bố vào ngày 24/4/2026, hỏa lực của chiến hạm trên đã vô hiệu hóa mà không phá hủy con tàu Iran, cho phép các đội đổ bộ của Mỹ kiểm soát và kiểm tra tàu. Điều này chứng minh cách các lực lượng hải quân hiện đại kết hợp vũ khí chính xác với chiến thuật chặn bắt để chống lại các hoạt động lách qua lưới kiểm soát của mình trong vùng biển có sự đối đầu căng thẳng.
Hoạt động ngăn chặn bắt đầu vào khoảng 4h sáng ngày 19/4 (giờ Washington) và kéo dài hơn 6 giờ sau khi tàu Iran không tuân thủ yêu cầu. Tình hình leo thang khi lực lượng hải quân Mỹ phát tín hiệu cảnh cáo, nổ súng cảnh báo trước khi tiến hành bắn chính xác vaof mục tiêu. Diễn biến này cho thấy mức độ sẵn sàng tác chiến của hải quân Mỹ trong việc thực thi các biện pháp phong tỏa trên biển.
Tàu Touska, một tàu container cỡ lớn dài 294 m, treo cờ Iran, bị phát hiện tìm cách di chuyển qua khu vực kiểm soát do hải quân Mỹ triển khai tại vịnh Oman và biển Arabia. Phía Mỹ bày tỏ quan ngại các tàu dạng này có thể vận chuyển khối lượng lớn vật liệu quân sự, bao gồm linh kiện tên lửa, hệ thống máy bay không người lái (UAV) hoặc các thiết bị nằm trong diện cấm vận, thường được ngụy trang dưới dạng hàng hóa thương mại.
Sau khi tàu Touska được cho là nhiều lần không chấp hành cảnh báo, lực lượng hải quân Mỹ đã triển khai chuỗi biện pháp theo quy tắc giao chiến được thiết lập sẵn, nhằm buộc đối phương tuân thủ lệnh phong tỏa hàng hải, đồng thời hạn chế tối đa rủi ro đối với thủy thủ đoàn và thiệt hại ngoài ý muốn.
Xương sống tác chiến mặt nước của Mỹ
USS Spruance, một khu trục hạm tên lửa dẫn đường lớp Arleigh Burke, đại diện cho xương sống năng lực tác chiến mặt nước của hải quân Mỹ, kết hợp các cảm biến tiên tiến, hệ thống tên lửa và hỏa lực hải quân. Tàu được trang bị Hệ thống chiến đấu Aegis tích hợp radar AN/SPY-1D(V) phục vụ theo dõi nhiều mục tiêu và phòng thủ tên lửa đạn đạo. Vũ khí tấn công chính của tàu bao gồm Hệ thống Phóng thẳng đứng Mk 41, có khả năng triển khai hỗn hợp các tên lửa đánh chặn tiêu chuẩn như SM-2, SM-3 và SM-6, tên lửa hành trình tấn công mặt đất Tomahawk và tên lửa chống ngầm RUM-139. Khả năng phòng thủ tầm gần là nhờ vào Hệ thống Vũ khí tầm gần Phalanx, trong khi tác chiến chống tàu mặt nước được hỗ trợ bằng tên lửa chống hạm Harpoon và trực thăng MH-60R Seahawk trên tàu.
Điểm mấu chốt trong hoạt động đánh chặn là việc sử dụng pháo hải quân Mark 45 Mod 4 cỡ 127 mm – hệ thống pháo hạm hạng nhẹ, hoàn toàn tự động, được lắp đặt ở mũi các tàu khu trục. Loại pháo này có khả năng sử dụng nhiều chủng loại đạn, bao gồm đạn nổ mạnh, đạn chiếu sáng và đạn không gây nổ, với tầm bắn vượt quá 20 km. Trong quá trình “tương tác” với tàu Touska, lực lượng Mỹ được cho là đã lựa chọn đạn không gây nổ nhằm tạo tác động động năng có kiểm soát vào hệ thống động lực của tàu mà không gây cháy hoặc phát sinh các vụ nổ thứ cấp. Tốc độ bắn cao cùng hệ thống điều khiển hỏa lực kỹ thuật số của pháo cho phép nhắm chính xác vào các khoang quan trọng của tàu, qua đó trở thành công cụ quan trọng trong việc gia tăng sức ép theo từng bước trong hoạt động ngăn chặn trên biển.
Chế độ bắn vô hiệu hóa cùng hoạt động đổ bộ chớp nhoáng
Sau khi liên tục đưa ra cảnh báo và bắn 5 phát súng cảnh cáo, chiến hạm USS Spruance đã chuyển sang chế độ bắn vô hiệu hóa. Cụ thể, USS Spruance đã bắn 9 viên đạn không có thuốc nổ một cách chính xác vào phòng máy của tàu Touska, vô hiệu hóa hiệu quả hệ thống đẩy của tàu này mà không gây ra thiệt hại cấu trúc nghiêm trọng hoặc thương vong về người.
Sau khi pháo đã vô hiệu hóa thành công con tàu, lính thủy đánh bộ thuộc Lữ đoàn Viễn chinh thủy quân lục chiến Mỹ số 31 đã tiến hành một cuộc đổ bộ lên tàu theo phương thẳng đứng. Được chở bằng máy bay trực thăng từ tàu tấn công đổ bộ USS Tripoli (LHA-7), những người lính thủy quân lục chiến này đã chiếm giữ con tàu, phối hợp nhịp nhàng với lực lượng mặt nước hải quân. Loại hình đổ bộ nhanh chóng này là trọng tâm trong học thuyết an ninh hàng hải hiện đại, cho phép quân đội Mỹ nhanh chóng thu giữ và kiểm tra các tàu khả nghi trong môi trường tranh chấp.
Những tàu tấn công đổ bộ như USS Tripoli, được thiết kế để triển khai Lực lượng đặc nhiệm thủy quân lục chiến trên không và trên bộ, giúp tăng cường đáng kể tầm hoạt động của hải quân Mỹ. Được trang bị sàn đáp có khả năng hỗ trợ nhiều máy bay trực thăng và máy bay cất cánh ngắn, con tàu USS Tripoli đóng vai trò là căn cứ di động cho các hoạt động ngăn chặn mang tính chất phản ứng nhanh, ứng phó khủng hoảng và phóng chiếu lực lượng. Tích hợp các lực lượng như vậy trong nhiệm vụ ngăn chặn phản ánh sự chuyển dịch theo hướng hoạt động hàng hải đa lĩnh vực, đồng bộ hóa các lực lượng hải quân, không quân và viễn chinh.
Cả Bộ chỉ huy trung tâm và Bộ chỉ huy Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Mỹ đều tham gia bắt giữ tàu đối phương trên biển, dựa trên thông tin tình báo về những tàu bị Mỹ nghi ngờ.
Từ góc độ chiến lược, khả năng cảnh báo và vô hiệu hóa chính xác này có ý nghĩa lớn với hải quân Mỹ khi họ án ngữ ở vịnh Oman - tuyến đường vận chuyển quan trọng kết nối eo biển Hormuz với các tuyến vận tải biển toàn cầu, nơi mà sự gián đoạn có thể lập tức gây ra những hậu quả kinh tế và an ninh.
Về mặt kỹ thuật, việc sử dụng chính xác đạn không nổ để vô hiệu hóa phản ánh một khả năng tinh vi trong học thuyết pháo binh hải quân, làm giảm khả năng thương vong ngoài ý muốn trong khi vẫn bảo toàn tàu để kiểm tra và khai thác thông tin tình báo. Những phương pháp như vậy ngày càng quan trọng trong các cuộc xung đột ở vùng xám.
Trong bối cảnh rộng hơn của cạnh tranh giữa các cường quốc và bất ổn khu vực, vụ Mỹ chặn bắt tàu Touska cho thấy một lập trường chủ động hạn chế sự cơ động của đối phương trong các hành lang hàng hải trọng yếu.
Xem thêm:
>> Mỹ bắt giữ tàu chở dầu liên quan đến Iran khi thời hạn ngừng bắn sắp hết
>> Tướng Lê Văn Cương: Ông Trump tính sai nước cờ, bế tắc khi người Iran đoàn kết
>> Iran đóng cửa hoàn toàn eo biển Hormuz và nổ súng vào tàu thuyền qua đây
Cập nhật tin tức công nghệ mới nhất tại fanpage Công nghệ & Cuộc sống
Nguồn tin: vov.vn
Tham gia bình luận