UAV sợi quang - Vũ khí bất đối xứng lợi hại trong xung đột tại Lebanon

Điều này không chỉ do sự thiếu chuẩn bị cho các kịch bản tác chiến của Israel đối phó với các mối nguy cơ bất đối xứng từ máy bay không người lái (UAV) tự sát, mà còn do các chiến binh Hezbollah đang sử dụng loại vũ khí lợi hại là UAV điều khiển bằng cáp quang, khiến mọi biện pháp chế áp điện tử tinh vi của Quân đội Israel vô hiệu.

Tạp chí quân sự Topwar đăng tải, trong các xung đột tại miền Nam Lebanon giữa Quân đội Israel và phong trào Hezbollah, UAV đang được sử dụng rất phổ biến. Hezbollah đang ngày càng sử dụng nhiều UAV tấn công cỡ nhỏ được trang bị cáp quang, có khả năng chống nhiễu điện tử, dọc theo biên giới giữa miền Bắc Israel và Lebanon.

Dù việc sử dụng UAV tự sát không phải là chiến thuật mới, nhưng việc Hezbollah sử dụng loại UAV điều khiển bằng cáp quang, có khả năng vô hiệu hóa mọi biện pháp chế áp điện tử, đã khiến Israel bất ngờ và không có biện pháp đối phó phù hợp.

Xe tăng Merkava của Israel chuẩn bị cho hoạt động quân sự ở Lebanon. Ảnh: Lenta

Tờ Newsweek đánh giá, UAV sợi quang là một bước tiến quan trọng trong công nghệ điều khiển UAV. Khác với UAV thông thường sử dụng tín hiệu vô tuyến để điều khiển, UAV sợi quang được kết nối hữu tuyến với người điều khiển thông qua một dây cáp quang rất mỏng, truyền tải dữ liệu và tín hiệu điều khiển bằng tín hiệu ánh sáng.

Chuyên gia quân sự Steve Wright chia sẻ với Newsweek rằng, việc sử dụng cáp quang cho phép truyền tải lượng dữ liệu lớn hơn và tín hiệu ổn định hơn, điều đặc biệt quan trọng trong môi trường bị chế áp điện tử mạnh. Không giống như các UAV phát tín hiệu vô tuyến dễ bị phát hiện và gây nhiễu, UAV sợi quang hầu như "tàng hình" trước các hệ thống tác chiến điện tử của đối phương.

Điều này đã được minh chứng tại chiến trường Ukraine và mới đây nhất là tại miền Nam Lebanon. Israel có khả năng về chế áp điện tử mạnh mẽ trên chiến trường, với các hệ thống tích hợp trên phương tiện thiết giáp và mang vác trên vai người lính. Tuy nhiên, đối với các loại UAV cáp quang có giá vài nghìn USD được hoán cải từ UAV dân sự lưỡng dụng và sợi cáp quang rẻ tiền, các hệ thống tác chiến điện tử trị giá hàng triệu USD gặp nhiều trở ngại.

Công nghệ sợi quang mang lại ưu điểm vượt trội trên chiến trường. Tín hiệu điều khiển qua cáp quang không thể bị gây nhiễu hay chặn đứng bởi các hệ thống tác chiến điện tử. Ngoài ra, hình ảnh và dữ liệu được truyền tải qua sợi quang có chất lượng cao hơn, giúp người điều khiển có cái nhìn chính xác và chi tiết hơn về mục tiêu. Do không bộc lộ tín hiệu vô tuyến, UAV sợi quang gần như vô hình trên các thiết bị giám sát.

UAV sợi quang. Ảnh minh họa: Defense News

Rất nhiều hình ảnh quay lại từ UAV sợi quang tham gia các hoạt động tấn công tự sát do Hezbollah công bố cho thấy, các phương tiện thiết giáp, kể cả xe tăng Merkava hiện đại, cũng bị tấn công tiêu diệt, thậm chí các nhóm bộ binh Israel bị UAV sợi quang tập kích cũng không kịp phát hiện ra loại vũ khí lợi hại này. Trong đợt tấn công gần nhất, UAV sợi quang của Hezbollah thậm chí còn tấn công các mục tiêu quân sự nằm trên lãnh thổ Israel. Dù có nhiều lợi thế, nhưng UAV sợi quang cũng có nhiều nhược điểm là giới hạn về độ dài của sợi cáp quang UAV mang theo và độ bền của sợi cáp trên chiến trường phức tạp, nhiều vật cản.

Giới chức quân đội Israel thừa nhận, UAV sợi quang là một mối đe dọa mới nổi lên trong cuộc xung đột gần đây với Hezbollah. Hezbollah đã chuyển sang sử dụng các hệ thống UAV nhỏ gọn này, do hầu hết hệ thống phòng thủ của Israel đều nhằm vào khả năng đánh chặn các UAV cỡ lớn. Phần lớn UAV sợi quang cỡ nhỏ rất dễ chế tạo từ các linh kiện lưỡng dụng. Các hệ thống này có thể được chế tạo từ UAV dân dụng đơn giản, mang theo một lượng nhỏ thuốc nổ và cáp quang có sẵn trên thị trường.

Công nghệ UAV sợi quang từng chứng minh hiệu quả tại xung đột ở Ukraine và đang đặt ra mối đe dọa nghiêm trọng đối với quân đội Israel ở khu vực biên giới với Lebanon.