Bên trong ‘bức tranh sức khỏe’ ngày càng xấu đi của đại dương

Theo phóng viên TTXVN tại Pháp, Chỉ số Starfish do 29 nhà khoa học đến từ 14 quốc gia xây dựng, được xem như một “bảng điểm sức khỏe” của đại dương thế giới nhằm giúp công chúng dễ dàng theo dõi những biến động của hệ sinh thái biển. Chỉ số này được công bố trong bối cảnh Hiệp ước bảo vệ các vùng biển quốc tế đã chính thức có hiệu lực từ tháng 1 năm nay.

Tuy nhiên, các nhà khoa học cho rằng những kết quả đạt được vẫn chưa đủ để đảo ngược xu hướng suy giảm hiện nay. Bà Marina Lévy, nhà nghiên cứu thuộc Trung tâm Nghiên cứu khoa học quốc gia Pháp (CNRS) nhận định rằng những sức ép do con người gây ra đối với đại dương tiếp tục gia tăng, trong khi tình trạng của đại dương hiện nay còn xấu hơn so với năm trước.

Theo báo cáo trên, các biện pháp bảo tồn đang đi đúng hướng, nhưng cần nhiều thời gian mới có thể phát huy hiệu quả. Trong khi đó, những tác động tiêu cực từ biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và suy giảm đa dạng sinh học vẫn đang diễn ra với tốc độ nhanh hơn. Một trong những chỉ dấu đáng lo ngại là số lượng loài sinh vật biển có nguy cơ tuyệt chủng tiếp tục tăng. Tính đến nay, có 1.685 loài sinh vật biển đang bị đe dọa, tăng 8 loài so với năm 2025.

Các rạn san hô, vốn được ví như “rừng mưa nhiệt đới dưới biển” cũng chịu tác động ngày càng nghiêm trọng của hiện tượng Trái Đất nóng lên. Khoảng 84,4% diện tích rạn san hô trên thế giới đã trải qua tình trạng căng thẳng nhiệt nghiêm trọng dẫn tới hiện tượng tẩy trắng, cao hơn đáng kể so với mức 68,2% được ghi nhận trong giai đoạn 2014-2017.

Báo cáo này cho biết thêm tốc độ nước biển dâng trong giai đoạn 2012-2025 đã tăng gấp đôi so với các thập niên trước đó. Đây là hệ quả trực tiếp của hiện tượng Trái Đất nóng lên, băng tan và sự giãn nở nhiệt của nước biển.

Ở chiều ngược lại, những nỗ lực bảo vệ đại dương vẫn ghi nhận một số tiến triển. Lần đầu tiên, diện tích các khu bảo tồn biển trên toàn cầu đã vượt mốc 10% diện tích đại dương, song chỉ 3,2% khu bảo tồn biển trong số này được áp dụng các biện pháp bảo vệ nghiêm ngặt hoặc bảo vệ toàn diện.

Các tác giả của báo cáo nhấn mạnh nếu không đẩy nhanh các biện pháp giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ hệ sinh thái biển và hạn chế các hoạt động khai thác quá mức, sức khỏe của đại dương sẽ tiếp tục suy giảm trong những năm tới, kéo theo những hệ lụy ngày càng nghiêm trọng đối với khí hậu, đa dạng sinh học và đời sống con người trên toàn thế giới.