Israel mở hướng điều trị Alzheimer từ liệu pháp ung thư máu

Nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí khoa học uy tín Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS), do Giáo sư Ido Amit (Khoa Miễn dịch học Hệ thống, Viện Weizmann của Israel) và Giáo sư Jonathan Kipnis (Trường Y Đại học Washington của Mỹ) đồng chủ trì, với sự tham gia trực tiếp của nghiên cứu sinh sau tiến sĩ Pavle Boskovic.

Theo phóng viên TTXVN tại Tel Aviv, nhóm nghiên cứu đã sử dụng liệu pháp CAR T-cell, vốn được phát triển để điều trị ung thư máu, để làm giảm tình trạng viêm mô não liên quan đến bệnh Alzheimer. Liệu pháp CAR T-cell (Chimeric Antigen Receptor T-cell) hoạt động bằng cách tách các tế bào T từ hệ miễn dịch, sau đó biến đổi gene để các tế bào này có khả năng nhận diện và tấn công các tác nhân gây bệnh. Phương pháp này dựa trên nền tảng khoa học do cố Giáo sư Zelig Eshhar - người đoạt Giải thưởng Israel - đặt nền móng cách đây hơn 30 năm.

Trong nghiên cứu mới, các nhà khoa học đã biến đổi gene tế bào T để nhận diện protein amyloid-beta - loại protein tích tụ trong não, được coi là một trong những dấu hiệu sinh học trung tâm của bệnh Alzheimer. Các tế bào T đã được tiêm vào não chuột có sẵn các mảng amyloid-beta. Kết quả cho thấy lượng mảng amyloid trong não chuột giảm đi đáng kể, đồng thời các chỉ dấu viêm mô não cũng suy giảm rõ rệt.

Nhóm nghiên cứu cũng cho biết đã kết hợp các công nghệ di truyền học, dữ liệu lớn, học máy, sinh học tổng hợp và miễn dịch học tổng hợp để “lập trình” các tế bào T di chuyển chính xác đến vùng tổn thương trong não và phá vỡ chu trình viêm gây thoái hóa tế bào thần kinh.

Theo Giáo sư Kipnis, đây là lần đầu tiên liệu pháp CAR T-cell được áp dụng cho một bệnh thoái hóa thần kinh. Thành công này không chỉ mở ra hướng điều trị tiềm năng cho bệnh Alzheimer mà còn cho các bệnh khác như Parkinson hay xơ cứng teo cơ một bên (ALS).

Tại Israel, ước tính hiện có khoảng 150.000 người mắc bệnh Alzheimer và các rối loạn thoái hóa thần kinh khác. Mặc dù nguyên nhân chính xác của Alzheimer vẫn chưa được làm rõ, nhưng sự tích tụ protein amyloid-beta kèm phản ứng viêm trong mô não được xem là một trong những cơ chế bệnh sinh chủ yếu, giết chết tế bào thần kinh và làm suy giảm trí nhớ cũng như khả năng nhận thức.

Nhóm nghiên cứu cho biết, trong giai đoạn tiếp theo, họ sẽ tiếp tục phát triển công nghệ này theo hướng cho phép các tế bào miễn dịch mang theo các “tải trọng sinh học” khác nhau như yếu tố tăng trưởng thần kinh nhằm hỗ trợ phục hồi, tái tạo mô não bị tổn thương nặng.