Trẻ tiếp xúc sớm với thiết bị điện tử có thể phản ứng chậm và hay lo âu hơn

Theo một nghiên cứu mới công bố tuần trước, những tác dụng phụ ở trẻ tiếp xúc quá nhiều với màn hình khi còn bé có thể được khắc phục thông qua các biện pháp như tăng cường tương tác xã hội và hoạt động thể chất. Các nhà khoa học chủ trì nghiên cứu kéo dài 10 năm này cho biết, sự can thiệp sớm và những thay đổi tích cực trong lối sống có thể giúp "tái cấu trúc" bộ não đang phát triển của trẻ.

Nhóm nghiên cứu từ Đại học Quốc gia Singapore (NUS), Bệnh viện Phụ nữ và Trẻ em KK cùng Cơ quan khoa học, công nghệ và nghiên cứu (A*STAR) cảnh báo rằng việc tiếp xúc nhiều với màn hình trong giai đoạn từ khi sinh ra đến 2 tuổi có liên quan đến khả năng ra quyết định chậm hơn và mức độ lo âu gia tăng trong giai đoạn sau này của cuộc đời.

Các nhà nghiên cứu đã theo dõi khoảng 170 trẻ em sinh năm 2009 trong hơn một thập kỷ, bắt đầu từ khi mới chào đời. Đây là một phần của chương trình nghiên cứu theo dõi sự phát triển toàn diện sức khỏe (GUSTO), nhằm tìm hiểu xem các điều kiện trong thai kỳ và thời thơ ấu ảnh hưởng như thế nào đến sức khỏe, sự tăng trưởng và phát triển của mẹ và bé.

Các bản chụp cắt lớp não được thực hiện ở nhiều giai đoạn phát triển khác nhau của trẻ để nghiên cứu tác động lâu dài của việc tiếp xúc sớm với màn hình. Kết quả cho thấy, đối với trẻ dưới 2 tuổi, mỗi giờ tiếp xúc thêm với màn hình có liên quan đến việc khả năng ra quyết định chậm hơn 25% ở độ tuổi 8 tuổi rưỡi. Đến tuổi thiếu niên, những trẻ này cũng biểu hiện các triệu chứng lo âu cao hơn. Các tác động này được ghi nhận ở mọi nhóm đối tượng thuộc các hoàn cảnh kinh tế - xã hội khác nhau.

Sự lo âu biểu hiện dưới nhiều hình thức

Phó Giáo sư Tan Ai Peng, trưởng nhóm nghiên cứu và là nhà khoa học lâm sàng tại NUS, lấy ví dụ thực tế về tác động đối với đời sống hàng ngày: Trẻ có thể mất nhiều thời gian để quyết định có nên qua đường khi đèn xanh bật sáng hay không. Bà cho biết sự lo âu có thể biểu hiện dưới nhiều hình thức, bao gồm lo lắng quá mức, né tránh xã hội hoặc các triệu chứng vật lý như nhịp tim tăng và rối loạn giấc ngủ.

Phó Giáo sư Tan, đồng thời là nhà khoa học chính tại Viện phát triển và tiềm năng con người thuộc A*STAR, nhận định, tất cả những vấn đề về ra quyết định và lo âu này thực sự có thể tác động đến nhiều khía cạnh khác nhau trong cuộc sống của một cá nhân, từ kết quả học tập cho đến hiệu suất làm việc khi trưởng thành. Bà nói thêm: "Các mối quan hệ giữa các cá nhân cũng đòi hỏi nhiều kỹ năng này và có khả năng bị ảnh hưởng".

Bà cảnh báo hậu quả có thể nghiêm trọng hơn đối với trẻ em ngày nay so với nhóm trẻ trong nghiên cứu (vốn chủ yếu xem tivi), bởi trẻ em hiện nay, thậm chí mới 2 tuổi, đã có thể tiếp cận với các thiết bị như điện thoại di động và máy tính bảng. "Đó cũng là lý do tại sao các nghiên cứu về thời gian sử dụng màn hình, đặc biệt là ở trẻ nhỏ, đang ngày càng được quan tâm", bà Tan nhấn mạnh.

Những điều chỉnh đơn giản mang lại hiệu quả

Bất chấp những phát hiện đáng lo ngại, các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng cha mẹ vẫn có thể hành động và chưa bao giờ là quá muộn.

Phó Giáo sư Tan cho biết não bộ trẻ em có khả năng thích ứng cao và những thay đổi tích cực vẫn có thể tạo ra sự khác biệt ngay cả sau khi trẻ đã tiếp xúc sớm với thiết bị điện tử. Những điều chỉnh đơn giản, như thay thế các khoảng thời gian ngắn sử dụng màn hình bằng các hoạt động tương tác, có thể giúp củng cố các liên kết thần kinh.

Các hoạt động tương tác xã hội và thể chất khác bao gồm đọc sách cùng nhau, chơi các trò chơi mặt đối mặt, đi dạo ngoài trời, tham gia âm nhạc và thể thao.

Phó Giáo sư Tan nhấn mạnh các hoạt động chung đặc biệt quan trọng với trẻ nhỏ. Bà nói: "Nếu một đứa trẻ đọc sách một mình, trẻ chỉ đang học ngôn ngữ. Nhưng khi trẻ đọc cùng cha mẹ, đó không chỉ là những con chữ trên trang giấy. Đó là sự tương tác qua lại, học cách nhận biết biểu cảm khuôn mặt và cảm xúc khi tương tác với cha mẹ".

Nếu cha mẹ muốn đưa thiết bị điện tử vào cuộc sống của con, không nên để trẻ dùng một mình (ví dụ như với iPad), mà hãy ngồi cùng con và sử dụng thiết bị đó như một công cụ giáo dục. Bà nói thêm, trong khi cha mẹ đóng vai trò quan trọng nhất trong giai đoạn sơ sinh, thì sự tương tác lành mạnh với bạn bè đồng trang lứa sẽ ngày càng trở nên quan trọng khi trẻ lớn lên.

Mục tiêu tương lai

Nhìn về phía trước, nhóm nghiên cứu dự kiến tiếp tục theo dõi các trẻ em này đến tuổi trưởng thành. Họ đặt mục tiêu đánh giá chức năng nhận thức, các kết quả về sức khỏe tâm thần như lo âu và trầm cảm, đồng thời thực hiện thêm các bản chụp não để hiểu tại sao một số trẻ lại có khả năng phục hồi tốt hơn những trẻ khác. Theo Bà Tan, mục tiêu cuối cùng là xem xét sự khác biệt giữa những trẻ có cải thiện và những trẻ không, đồng thời cho biết các công trình trong tương lai có thể giúp định hình các biện pháp can thiệp cho trẻ bị ảnh hưởng bởi việc tiếp xúc sớm với màn hình.

Các nhà nghiên cứu cũng đang mở rộng phạm vi tập trung, không chỉ dừng lại ở thời gian sử dụng màn hình mà còn xem xét sự tương tác của yếu tố này với các yếu tố lối sống khác như giấc ngủ và hoạt động thể chất.

Phó Giáo sư Tan kết luận: "Tất cả các kết quả bất lợi mà chúng ta đang thấy ở thanh thiếu niên thực chất là sự kết hợp của thời gian sử dụng màn hình nhiều, ít hoạt động thể chất và ngủ không đủ giấc. Chúng tôi hy vọng có thể thiết kế một biện pháp can thiệp toàn diện để hướng dẫn mọi người giải quyết vấn đề này một cách tổng thể hơn".