Băng ở vùng biển quanh Nam Cực đã đạt mức thấp kỷ lục lần thứ hai trong hai năm qua. Do đó, một số nhà khoa học cảnh báo rằng sự sụt giảm băng nghiêm trọng là dấu hiệu cho thấy cuộc khủng hoảng khí hậu hiện có thể ảnh hưởng rõ ràng hơn đến khu vực rộng lớn, phức tạp và biệt lập này.
Biển băng bao quanh Nam Cực giảm xuống chỉ còn 1,91 triệu km, theo Trung tâm Dữ liệu Băng tuyết Quốc gia Mỹ (NSIDC).2 Vào ngày 13, ít hơn kỷ lục 1,92 triệu km trước đó, là 1,92 triệu km, vào ngày 13.2 được thành lập vào ngày 25.2 năm ngoái.
Điểm cực tiểu có thể chưa dừng lại trong hơn một tuần nữa, và diện tích biển băng vẫn có thể thu nhỏ hơn nữa. Kể từ khi các vệ tinh bắt đầu theo dõi Nam cực vào năm 1978, chưa lần nào diện tích biển băng quanh Nam cực bị giảm xuống dưới 2 triệu km.2 như đã xảy ra trong hai năm qua.
Nhà nghiên cứu sông băng Ted Scambos của Đại học Colorado Boulder phát biểu với CNN rằng, diện tích biển băng đó "không chỉ là mức thấp kỷ lục mà nó đang có xu hướng giảm rất mạnh."
Phạm vi băng trên biển ở quanh Nam Cực dao động lên xuống, trái ngược với Bắc Cực, nơi tốc độ mất băng trên biển đi theo quỹ đạo xuống khá đồng đều khi biến đổi khí hậu gia tăng. Do đó, việc hiểu Nam Cực và đại dương xung quanh phản ứng như thế nào với sự ấm lên của toàn cầu trở nên khó khăn hơn.
Trái đất có hai vùng cực riêng biệt. Nam Cực là một lục địa được bao quanh bởi đại dương, trong khi Bắc Cực là một đại dương được bao quanh bởi các lục địa. Điều này có nghĩa là vùng biển bị đóng băng của nó có thể phát triển ra ngoài mà không bị hạn chế bởi đất liền. Băng ở Nam Cực có xu hướng mỏng hơn băng ở Bắc Cực, dày hơn vào mùa đông và giảm mạnh hơn vào mùa hè.
Tương tự như ở Bắc Cực, các mô phỏng khí hậu dự báo sự suy giảm băng biển ở Nam Cực. Tuy nhiên, cho đến gần đây, khu vực này hoạt động hoàn toàn khác so với những mô phỏng dự đoán.
Khi nó đạt 20 triệu cây số vuông vào mùa đông năm 2014, Nam Cực đã đạt mức cao kỷ lục về phạm vi đóng băng ở biển xung quanh. Khi đó, người ta tin rằng Nam Cực có thể được cách ly tương đối khỏi sự nóng lên toàn cầu.
Tuy nhiên, một cái gì đó đã thay đổi vào năm 2016. Các nhà khoa học bắt đầu quan sát thấy xu hướng giảm đáng kể diện tích mặt biển đóng băng của Nam Cực. Ban đầu, một số người cho rằng đó là do bản chất hay sự thay đổi thất thường của lục địa rộng lớn và phức tạp này, với các hệ thống khí hậu đan xen, đa dạng. Tuy nhiên, các nhà khoa học đang bày tỏ lo ngại sau hai kỷ lục diện tích biển bị đóng băng thấp liên tiếp trong hai năm qua.
Theo Viện Alfred Wegener ở Đức, Christian Haas, Trưởng phòng nghiên cứu vật lý biển băng, nói với CNN"Câu hỏi đặt ra liệu biến đổi khí hậu có đến Nam Cực hay không? Đây có phải là sự khởi đầu của sự kết thúc? Nếu biển băng biến mất vĩnh viễn vào mùa hè trong những năm tới, điều đó có đúng không?
Gió, hải lưu và nhiệt độ đại dương là một số nguyên nhân có thể giải thích tại sao biển băng quá thu hẹp.
Nhiệt độ không khí cao hơn bình thường ở các vùng của Nam Cực: khoảng 1,5 độ C so với mức trung bình lâu nay.
Vành đai gió tây bao quanh Nam Cực là một yếu tố quan trọng khác. Theo NSIDC, những cơn gió này có khả năng bơm không khí ấm đến khu vực, làm băng trên biển tan chảy mạnh hơn bình thường. Sức mạnh của gió có liên quan đến sự gia tăng ô nhiễm làm nóng hành tinh và lỗ thủng tầng ôzôn phía trên Nam Cực.
Theo Scambos, cũng có ý kiến cho rằng băng biển có thể đang tan chảy vì hơi ấm bị giữ lại ngay dưới bề mặt đại dương. Ông nói: "Về cơ bản, lớp trên mặt biển bao quanh Nam Cực đang bị khuấy động nhiệt. Nếu giả thuyết đó đúng và có liên quan đến sự nóng lên chung của đại dương, thì "điều đó có ý nghĩa lớn đối với sự ổn định của dải băng bao quanh Nam Cực."
Sự biến mất của băng ở vùng biển bao quanh có thể dẫn đến hiệu ứng xếp tầng ở Nam Cực và hơn thế nữa.
Mặc dù tan băng ở biển quanh Nam Cực không ảnh hưởng trực tiếp đến mực nước biển vì nó vốn là nước đại dương chuyển từ rắn sang lỏng, nhưng nó lại khiến các dải băng ven biển và sông băng tiếp xúc với sóng và nước biển ấm hơn nhiều, khiến chúng dễ bị tổn thương hơn nhiều. Cuối cùng, nước biển dâng lên khi các tảng băng ở Nam Cực tan vỡ.
Mặt khác, điều kiện môi trường ở Nam Cực bị thay đổi có thể có tác động đáng kể đến hệ sinh thái của nó, từ các vi sinh vật và tảo đóng vai trò chi phối chuỗi thức ăn (làm thức ăn cho loài nhuyễn thể, sau đó là thức ăn cho nhiều loài cá voi trong khu vực) đến chim cánh cụt và hải cẩu sống dựa vào băng biển để kiếm ăn và sinh tồn.
Trên thực tế, trong một thời gian qua, các khu vực của Nam Cực đã trải qua những thay đổi đáng báo động. Một trong những nơi nóng lên nhanh nhất ở Nam bán cầu là Bán đảo Nam Cực, một dãy núi băng giá nhọn nhô ra khỏi phía tây của lục địa giống như ngón tay cái chỉ về phía Nam Mỹ.
Nhà hải dương học tại Đại học Delaware Carlos Moffat, người vừa trở về sau chuyến nghiên cứu ở Bán đảo Nam Cực, nói với CNN rằng băng biển tan chảy mạnh và nhiệt độ đại dương cực kỳ ấm áp mà họ quan sát thấy "khác biệt đáng kể so với những gì chúng ta đã quan sát được trong vài thập kỷ trước."
Các nhà khoa học đã báo cáo vào năm ngoái rằng sông băng Thwaites rộng lớn ở phía tây Nam Cực, còn được gọi là "Sông băng Ngày tận thế", đang hoạt động như "mành treo chuông" khi Trái đất nóng lên và có khả năng biến mất nhanh chóng trong vài năm tới. Theo ước tính của các nhà khoa học, mực nước biển trên toàn cầu có thể tăng khoảng 24 cm nếu Thwaites trôi hết băng, gây thiệt hại cho các cộng đồng ven biển trên khắp thế giới.
Vẫn còn quá sớm để nói liệu sự suy giảm băng quanh biển Nam Cực kỷ lục có phải là điều bình thường mới hay liệu nó sẽ phục hồi trở lại hay không và Nam Cực được biết đến với những thay đổi đáng kể. Theo NSIDC, biển băng có diện tích tối thiểu thấp kỷ lục vào năm 2022 và 2023, nhưng 4 trong số 5 mức tối thiểu nhất đã xảy ra kể từ năm 2008.
Scambos đánh giá: "Sẽ mất một khoảng thời gian để giải mã. Chúng ta vẫn đang chỉ ghi nhận một sự thay đổi tương đối đột ngột. Chắc chắn vài năm qua là một dấu chấm than ấn tượng (lời khẳng định) về một xu hướng chỉ mới bắt đầu từ năm 2016”.
Ông nói thêm: "Có vẻ như có điều gì đó đã thay đổi ở Nam Cực và mọi thứ đang diễn ra khá kịch tính. Các nhà khoa học sẽ cần ít nhất 5 năm nữa để thu thập dữ liệu và quan sát.
Cập nhật tin tức công nghệ mới nhất tại fanpage Công nghệ & Cuộc sống
Nguồn tin: 1thegioi.vn
Tham gia bình luận