Nhật Bản tăng cường đầu tư dài hạn cho lĩnh vực chất bán dẫn

Để phát triển ngành công nghiệp bán dẫn và kỹ thuật số, các nhà chức trách Nhật Bản đang thúc đẩy dự thảo chiến lược mới. Chính sách kinh tế chủ chốt hàng năm của Chính phủ Nhật Bản được coi là dự thảo chiến lược mới nhằm phát triển ngành công nghiệp kỹ thuật số và bán dẫn. Bản dự thảo nói rằng Nhật Bản sẽ tăng cường đầu tư dài hạn cho lĩnh vực chất bán dẫn và các mặt hàng chiến lược quan trọng khác để phát triển năng lực cung ứng và xuất khẩu. Theo Tokyo, các cuộc cạnh tranh giữa Mỹ và Trung Quốc, cũng như xung đột Nga- Ukraine, đang làm tăng mức độ cấp thiết của việc xây dựng lại chuỗi cung ứng giữa các quốc gia.

Chủ tịch Công ty sản xuất chip Rapidus, ông Koike Atsuyoshi, nói: "Trong phát triển chất bán dẫn tiên tiến, chúng ta đang bị chậm 10–20 năm. Đây là cơ hội cuối cùng để tận dụng các lợi thế sản xuất của đất nước để đóng góp cho thế giới."

Dự thảo chiến lược mới cũng xác định Nhật Bản sẽ dẫn dắt các cuộc thảo luận về việc tạo ra các quy định quốc tế về việc sử dụng và ban hành quy định với lĩnh vực trí tuệ nhân tạo sinh, đồng thời củng cố năng lực của Nhật Bản trong việc phát triển các công cụ trí tuệ nhân tạo.

thu hút các tập đoàn nước ngoài đầu tư vào thị trường nội địa

Chính phủ Nhật Bản đã đưa ra một chiến lược mới nhằm thực hiện đồng bộ sự hợp tác giữa khu vực công và khu vực tư nhân, thu hút các tập đoàn bán dẫn hàng đầu của Đài Loan (Trung Quốc) và Hàn Quốc đầu tư vào thị trường nội địa, nhằm đạt được mục tiêu trở lại vị thế cường quốc số 1 thế giới trong lĩnh vực bán dẫn và vươn lên đi đầu trong lĩnh vực kỹ thuật số.

Chính phủ Nhật Bản hiện đang tài trợ cho hoạt động nghiên cứu, phát triển của công ty mới này. Các tập đoàn lớn và viện nghiên cứu hàng đầu của Nhật Bản như Toyota, Sony hoặc Đại học Tokyo cũng đã kết hợp thành lập công ty sản xuất chất bán dẫn Radius để sản xuất thế hệ chip bán dẫn mới. Trong chiến lược mới, Nhật Bản cũng thành lập nhóm nghiên cứu để đưa ra giải pháp thu hút, đào tạo nguồn nhân lực hàng đầu thế giới về kỹ thuật số và trí tuệ nhân tạo, đồng thời thành lập các trung tâm dữ liệu mới ở Hokkaido và khu vực phía nam để bổ sung cho các trung tâm dữ liệu ở khu vực Tokyo và Osaka.

Các đối thủ trong lĩnh vực bán dẫn

Mặc dù lĩnh vực bán dẫn đang phát triển và mở rộng nhanh chóng, nhưng hiện tại một số nhà sản xuất quan trọng đang chi phối lĩnh vực này. Nhà sản xuất bán dẫn theo hợp đồng lớn nhất thế giới, TSMC hiện có trụ sở chính tại Đài Loan (Trung Quốc). Công ty này tự sản xuất khoảng 50% chất bán dẫn trên thế giới và sản xuất chip cho các công ty công nghệ hàng đầu như Apple, Intel và Nvidia.

Trung Quốc đại lục cũng là một nhà sản xuất quan trọng của các linh kiện điện tử quan trọng. Trung Quốc được dự đoán sẽ sản xuất gần 1/4 lượng bán dẫn trên toàn cầu vào năm 2030.

Ngoài ra, Hàn Quốc có hơn 20 nghìn doanh nghiệp sản xuất chất bán dẫn quan trọng. Samsung là nhà sản xuất chất bán dẫn lớn nhất tính theo doanh thu trong những năm gần đây. Mặt hàng xuất khẩu chính của Hàn Quốc trong năm 2021 là chất bán dẫn, chiếm 15% tổng kim ngạch xuất khẩu của nước này.

Tính đến năm 2021, Mỹ có khoảng 12% năng lực sản xuất chip trên toàn thế giới. Tuy nhiên, Mỹ vẫn dẫn đầu về thị phần toàn cầu hàng năm của ngành công nghiệp bán dẫn, khoảng 46,3%.

Nhật Bản đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ các nước

Các nhà phân tích cho rằng Nhật Bản đang tụt lại rất xa so với các quốc gia khác trong lĩnh vực này, chẳng hạn như Mỹ, Đài Loan (Trung Quốc), Hàn Quốc và..., nhưng với tiềm năng của nền kinh tế, Nhật Bản hoàn toàn có thể trở lại là cường quốc số 1 thế giới. Vấn đề là liệu khu vực công và tư nhân có thể hợp tác với nhau hiệu quả hay không. Theo tính toán, để đạt được mục tiêu trên, ngành công nghiệp bán dẫn Nhật Bản sẽ cần khoản vốn đầu tư hơn 10.000 tỷ yen cho khu vực công và tư trong 10 năm tới.

Chính sách phát triển ngành bán dẫn đã được đưa ra, nhưng Nhật Bản đã bỏ quên ngành công nghiệp bán dẫn quá lâu. Nếu Nhật Bản muốn tập trung lại vào lĩnh vực này, các yêu cầu về xây dựng cơ sở hạ tầng và phát triển, thu hút nguồn nhân lực được coi là hai thách thức lớn nhất.

Cho đến những năm 1980, khi những nhà sản xuất khác vượt lên chiếm lĩnh thị phần, Nhật Bản dẫn đầu toàn cầu về sản xuất chất bán dẫn. Nhật Bản không chỉ tăng nguồn tài chính cho chiến lược này mà còn bắt tay với các doanh nghiệp, nhà đầu tư nước ngoài trong nỗ lực xây dựng lại cơ sở sản xuất bán dẫn hàng đầu và phát triển ngành kỹ thuật số.

Chiến lược phát triển mới của Nhật Bản không chỉ nhằm mục đích khôi phục vị trí cường quốc bán dẫn mà còn đảm bảo sự sẵn sàng của nước này trước các thách thức về an ninh kinh tế và xu hướng số hóa đang lan rộng.