Nhóm nghiên cứu BK Auto: Xe điện bền, ổn định hơn xe xăng

Tại Hội nghị ICMPT 2026 vừa diễn ra tại Malaysia, nhóm nghiên cứu BK Auto thuộc Đại học Bách khoa Hà Nội đã công bố nghiên cứu so sánh độ bền dài hạn giữa ôtô điện và ôtô động cơ đốt trong, áp dụng mô hình lý thuyết Weibull, khảo sát dữ liệu thực tế từ gần 5.700 xe tại Việt Nam, và thí nghiệm thực địa.

Trong đó, mô hình lý thuyết Weibull là một trong những công cụ thống kê quan trọng được sử dụng để phân tích dữ liệu về độ tin cậy, tuổi thọ sản phẩm, đặt theo tên nhà toán học Thụy Điển Waloddi Weibull, người đã mô tả chi tiết mô hình này vào năm 1951.

Dựa trên mô hình này, đội ngũ BK Auto chỉ ra rằng xe điện có tốc độ tăng xác suất hỏng hóc theo thời gian chậm hơn so với xe xăng truyền thống. Cụ thể, trong 3 năm đầu, xác suất hỏng của xe điện và xăng cùng thấp, chênh lệch không đáng kể. Tuy nhiên, từ năm thứ 6 trở đi, cục diện bắt đầu thay đổi. Đến năm thứ 12, xác suất hỏng hóc tích lũy của xe xăng là 81,3%, trong khi xe điện ở mức 62,7%, theo báo cáo của BK Auto.

PGS.TS Đàm Hoàng Phúc, Giám đốc chương trình Đào tạo kỹ thuật ôtô, Đại học Bách khoa Hà Nội, nhận định, hệ thống truyền động của xe điện có cấu trúc đơn giản, ít ma sát và không có các chi tiết chuyển động phức tạp như piston, trục cam hay hộp số nhiều cấp. Điều này giúp xe điện có xu hướng "lão hóa" chậm hơn.

Việc dẫn số liệu thực tế từ gần 5.700 xe điện VinFast và xe động cơ đốt (của nhiều thương hiệu) vận hành tại thị trường Việt Nam giai đoạn 2020–2024 cũng chứng minh cho nhận định này.

Theo báo cáo từ BK Auto tại hội nghị, trong những km đầu tiên, xe điện có tần suất lỗi cao nhẹ hơn xe xăng, chủ yếu liên quan đến linh kiện điện tử hoặc phần mềm cài đặt. Từ cột mốc 40.000 km trở đi, cường độ hỏng hóc của xe điện giảm nhanh gấp 4 lần so với ban đầu, duy trì ở mức thấp ổn định. Tính toán trung bình của nghiên cứu này chỉ ra, xe điện có tần suất lỗi thấp hơn từ 15% đến 25% so với xe xăng trong cùng quãng đường khai thác.

Với độ bền của hệ thống phanh, báo cáo trên đã thử nghiệm đổ đèo liên tục với cung đường khoảng 6 km với xe xăng, cho thấy nhiệt độ đĩa phanh tăng từ 36,8°C lên cao nhất 147,6°C. Trong khi đó, mức này ở xe điện cao nhất là 38,4°C. Sự chênh lệch này được lý giải đến từ hệ thống phanh tái sinh, bởi năng lượng khi xuống dốc ở xe điện đã chuyển hóa thành điện năng, thay vì tiêu tán thành nhiệt năng và làm mòn má phanh. Kết quả thống kê cho thấy, độ mòn đĩa phanh của xe điện chỉ bằng 60–65% so với xe xăng sau cùng một quãng đường sử dụng.

Theo PGS.TS Đàm Hoàng Phúc, việc đặt pin dưới sàn giúp xe điện có trọng tâm thấp và phân bố tải trọng đồng đều giữa hai cầu (xấp xỉ 50:50), giúp giảm mô-men lắc dọc khi phanh và lắc ngang khi vào cua, từ đó bảo vệ hệ thống khung gầm tốt hơn. Tổng kết các dữ liệu từ lý thuyết đến thực nghiệm, nghiên cứu này cho rằng xe điện là giải pháp xanh, đồng thời là lựa chọn bền bỉ về mặt kỹ thuật.

Theo các chuyên gia, người dùng có thể gặp những lỗi nhỏ ban đầu ở xe điện do phần mềm, công nghệ mới, nhưng xét khía cạnh lâu dài, loại phương tiện này cũng được đánh giá cao về độ ổn định của hệ truyền động. Trong khi đó, xe xăng mang đến cảm giác an tâm nhờ việc sử dụng phổ biến, nhưng người dùng sẽ đối mặt chi phí bảo dưỡng, sử dụng tăng theo thời gian.

Quang Anh

Cập nhật tin tức công nghệ mới nhất tại fanpage Công nghệ & Cuộc sống