Xe buýt điện 'cứu' lưới điện Mỹ trong những ngày nắng nóng

Hàng trăm xe buýt điện tại Mỹ cấp điện ngược cho lưới trong mùa hè, tận dụng thời gian nghỉ học để giảm áp lực khi nhu cầu điện tăng.

Mùa hè học sinh nghỉ học, cũng là lúc hàng chục nghìn xe buýt đưa đón nằm yên trong bãi. Thay vì để không, nhiều địa phương tận dụng pin trên những chiếc xe buýt điện để cấp điện ngược trở lại lưới, giúp giảm áp lực cho hệ thống trong các đợt nắng nóng.

Từ California đến Bắc Carolina, hơn 200 xe buýt điện đã tham gia các dự án cấp điện cho lưới. Trong vài năm tới, hàng trăm xe khác dự kiến cũng sẽ được bổ sung. Giải pháp này sử dụng công nghệ Vehicle-to-Grid (V2G), cho phép xe điện không chỉ nhận điện khi sạc mà còn có thể xả điện trở lại lưới. Xe thường sạc vào thời điểm nhu cầu điện thấp hoặc giá điện rẻ, sau đó cấp điện cho lưới vào giờ cao điểm. Với xe buýt học sinh, mô hình này đặc biệt phù hợp vì xe chủ yếu hoạt động vào đầu và cuối ngày, còn phần lớn thời gian đỗ tại bãi.

Mùa hè là thời gian thích hợp để khai thác công nghệ này. Khi học sinh nghỉ học, nhiều xe gần như không phải vận hành, trong khi nhu cầu sử dụng điện lại tăng mạnh do thời tiết nắng nóng. Theo Viện tài nguyên thế giới (WRI), khoảng 230 trong tổng số 6.700 xe buýt điện chở học sinh tại Mỹ đang tham gia các dự án V2G. Tổng lượng điện mà số xe này có thể cung cấp cùng lúc khoảng 8 MWh.

Con số trên còn khá nhỏ nếu so với nhu cầu thực tế. Chỉ riêng hệ thống lưới điện khu vực lớn nhất nước Mỹ PJM cần hơn 160.000 MW công suất để đáp ứng nhu cầu của khoảng 67 triệu người trong tuần này, khi nhiều bang ghi nhận nền nhiệt cao kỷ lục.

Steve Letendre, cố vấn cấp cao của Hiệp hội Vehicle Grid Integration Council, cho rằng công nghệ V2G mới ở giai đoạn đầu, nhưng trong tương lai xe buýt học sinh có thể trở thành một trong những nguồn lưu trữ điện quan trọng của lưới điện.

Theo WRI, hiện có ít nhất 31 công ty điện lực tại 21 bang của Mỹ tham gia các dự án V2G với xe buýt học sinh. Tổ chức này dự báo số xe buýt điện tại Mỹ sẽ tăng hơn gấp đôi trong vài năm tới, lên khoảng 14.600 chiếc, tương đương khoảng 3% tổng đội xe. Phần lớn số xe mới sẽ hỗ trợ công nghệ V2G.

Dù vậy, để mô hình này tạo ra tác động đáng kể, số lượng xe tham gia còn phải tăng lên nhiều lần. Công ty tư vấn ICF dự báo Mỹ sẽ cần bổ sung khoảng 445.000 MW công suất cho lưới điện đến năm 2030, một phần do nhu cầu điện từ các trung tâm dữ liệu tăng nhanh.

Còn nhiều rào cản

Chi phí đầu tư là trở ngại lớn nhất hiện nay. Bộ sạc hai chiều dùng cho V2G có giá cao hơn loại thông thường, trong khi nhiều khu vực phải nâng cấp hạ tầng điện để có thể tiếp nhận điện từ hàng trăm xe cùng lúc.

Bên cạnh đó, Mỹ vẫn chưa có bộ tiêu chuẩn thống nhất cho công nghệ V2G và các quy định liên quan vẫn trong quá trình hoàn thiện. Nhiều chủ xe cũng lo ngại việc sạc và xả điện thường xuyên có thể làm pin xuống cấp nhanh hơn hoặc ảnh hưởng đến chính sách bảo hành.

Một số ý kiến còn cho rằng việc phổ biến xe điện sẽ tạo thêm áp lực cho lưới điện. Để giảm bớt lo ngại này, nhiều trường học kết hợp hệ thống điện mặt trời để sạc xe, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào điện lưới.

California đi đầu

California hiện là bang triển khai V2G trên xe buýt học sinh mạnh nhất nước Mỹ. Bang yêu cầu tất cả xe buýt điện mua bằng ngân sách nhà nước phải hỗ trợ công nghệ này, đồng thời đầu tư hạ tầng và phối hợp với các công ty điện lực triển khai nhiều dự án.

Dự án lớn nhất hiện đặt tại học khu Oakland Unified, nơi công ty điện lực PG&E và doanh nghiệp vận tải Zum vận hành 74 xe buýt điện. Đội xe này dự kiến cung cấp khoảng 2,1 GWh điện mỗi năm cho lưới điện.

Tháng tới, Zum sẽ triển khai thêm dự án tại học khu San Francisco Unified với 104 xe buýt điện. Lượng điện cung cấp cho lưới ước khoảng 3 GWh mỗi năm vào giờ cao điểm. Đến năm học 2027-2028, đội xe sẽ tăng lên 238 chiếc.

Ngoài California, bang Connecticut sẽ đưa 46 xe buýt điện hỗ trợ V2G vào hoạt động từ tháng 8. Tại Bắc Carolina, một dự án thử nghiệm đang nghiên cứu sử dụng xe buýt điện làm nguồn điện dự phòng cho trường học khi xảy ra thiên tai.

Trong khi đó, một học khu ở bang Florida chưa triển khai V2G nhưng vẫn có kế hoạch tận dụng 13 xe buýt điện làm nơi tránh nóng và cấp điện dự phòng cho người dân nếu bão gây mất điện.

Hồ Tân (Theo Reuters)

Cập nhật tin tức công nghệ mới nhất tại fanpage Công nghệ & Cuộc sống