Vì sao tai nạn liên hoàn hay xảy ra trên cao tốc dịp lễ?

Những ngày nghỉ lễ, cao tốc là tuyến đường được nhiều tài xế lựa chọn để di chuyển liên tỉnh, liên thành phố. Tuy nhiên, khi lưu lượng phương tiện đổ dồn tăng đột biến, nguy cơ tai nạn cũng gia tăng. Chỉ trong một ngày đầu năm, hai vụ va chạm dây chuyền với 7 ôtô trên cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây và 11 ôtô trên cao tốc La Sơn - Hòa Liên đã khiến giao thông ùn tắc kéo dài.

Những vụ việc trên cho thấy tai nạn liên hoàn thường không xuất phát từ một nguyên nhân đơn lẻ, mà là tổng hợp của nhiều yếu tố khách quan lẫn chủ quan.

Những nguyên nhân tai nạn giao thông tăng cao dịp lễ

Vào các kỳ nghỉ lễ, giao thông trên cao tốc không chỉ đông hơn mà còn phức tạp hơn. Dòng phương tiện lúc này gồm xe gia đình ít chạy đường dài, xe khách, xe tải và container cùng lưu thông với tốc độ khác nhau. Sự chênh lệch về khả năng tăng tốc, phanh và kỹ năng lái xe khiến dòng giao thông mất đi tính ổn định. Khi một phương tiện buộc phải giảm tốc đột ngột, những xe phía sau rất dễ bị cuốn vào chuỗi phản ứng dây chuyền.

Như vậy, chỉ cần một phương tiện giảm tốc vì chướng ngại hoặc thay đổi làn đột ngột, các xe phía sau buộc phải phản ứng dây chuyền. Sự khác biệt về khả năng phanh và tăng tốc giữa các loại xe khiến nguy cơ va chạm nối tiếp tăng cao, đặc biệt khi lưu lượng giao thông đã vượt ngưỡng ổn định của tuyến đường.

Một nguyên nhân chủ quan đến từ tài xế là thói quen lái xe trong phố vẫn được mang lên cao tốc, như bám sát xe phía trước hoặc phanh gấp, đặc biệt ở những tài xế chưa có nhiều kinh nghiệm đi cao tốc. Ở tốc độ 80-100 km/h, xe đi được hàng chục mét chỉ trong một giây, trong khi thời gian phản xạ của con người không thay đổi. Tuy vậy, không ít tài xế vẫn giữ khoảng cách tương tự khi chạy trong đô thị, nơi tốc độ chỉ đạt 40-50 km/h.

Sự chênh lệch này khiến thời gian xử lý tình huống bất ngờ bị thu hẹp. Khi xe phía trước phanh gấp, tài xế phía sau buộc phải phanh mạnh hoặc đánh lái đột ngột, làm tăng nguy cơ mất kiểm soát hoặc va chạm.

Bên cạnh đó, tai nạn liên hoàn trên cao tốc thường bắt đầu từ những tình huống rất nhỏ như giảm tốc, đổi làn gấp hay vật cản xuất hiện trên mặt đường. Khi đó, tín hiệu phanh được truyền dọc theo dòng xe. Mỗi tài xế phản ứng chậm hơn xe phía trước một chút, và sau vài nhịp, việc chậm xử lý "tích tụ" lại, khiến các tài xế ở những xe phía sau không còn đủ thời gian để phanh tránh va chạm.

Cuối cùng, dịp lễ với giao thông đông đúc, tắc đường kéo dài cũng khiến các tài xế dễ căng thẳng, mệt mỏi hơn. Sự mệt mỏi làm giảm khả năng tập trung, phản xạ và đánh giá tình huống. Cùng với đó là tâm lý muốn về nhanh, tránh kẹt xe, khiến nhiều tài xế duy trì tốc độ cao ngay cả khi điều kiện giao thông không cho phép. Những lý do này vô tình làm tăng rủi ro tai nạn nếu dòng xe phía trước gặp sự cố.

Làm thế nào để lái xe an toàn hơn trong những dịp lễ?

Trước hết, tài xế cần giữ khoảng cách an toàn dài hơn bình thường. Quy tắc phổ biến là giữ tối thiểu 3-4 giây so với xe phía trước, và tăng lên 5-6 giây khi trời mưa, sương mù hoặc mật độ xe dày. Khoảng trống này giúp tài xế có đủ thời gian quan sát và xử lý khi xe trước phanh gấp.

Tiếp theo, tài xế cần giảm tốc độ khi dòng xe trở nên đông đúc. Cao tốc không phải lúc nào cũng phù hợp để chạy ở tốc độ tối đa cho phép. Khi mật độ phương tiện tăng cao, việc duy trì tốc độ thấp sẽ an toàn hơn so với việc cố giữ vận tốc cao rồi phải phanh gấp liên tục. Di chuyển cùng tốc độ với dòng xe sẽ giúp hạn chế tối đa tai nạn khi đi trên cao tốc.

Ngoài ra, tài xế cần quan sát xa và rộng hơn, không chỉ nhìn vào xe ngay phía trước. Việc để ý từ 3-4 xe phía trước, đồng thời thường xuyên kiểm tra gương chiếu hậu, giúp tài xế sớm phát hiện tình huống bất thường như đèn phanh dày đặc hay xe đánh lái đột ngột. Việc phản ứng sớm bằng cách nhả ga và rà phanh nhẹ sẽ hiệu quả hơn nhiều so với chờ đến khi tình huống trở nên cấp bách mới phản ứng. Bên cạnh đó, việc hạn chế chuyển làn và tránh phanh gấp cũng quan trọng nhằm tránh gián đoạn nhịp di chuyển của cả dòng phương tiện phía sau.

Cuối cùng, tài xế cần giữ thể trạng và tâm lý tỉnh táo khi đi đường dài, và dừng xe nghỉ khi mệt, chấp nhận di chuyển chậm hơn một chút để đổi lại sự an toàn cho bản thân và những người xung quanh.

Hồ Tân

Cập nhật tin tức công nghệ mới nhất tại fanpage Công nghệ & Cuộc sống