Canada - 'sân tập' của các hãng xe Trung Quốc trước khi vào Mỹ

Các hãng xe Trung Quốc đang tích cực tiến vào Canada nhằm chuẩn bị cho mục tiêu dài hạn là chinh phục thị trường Mỹ đầy tiềm năng.

Chỉ hai tuần sau khi Thủ tướng Canada Mark Carney thông báo vào tháng 1 về việc cho phép nhập khẩu giới hạn xe điện từ Trung Quốc, Chery - nhà xuất khẩu ôtô lớn nhất quốc gia châu Á này - đã ngay lập tức tổ chức các cuộc họp đầu tiên với các đại lý xe tại Canada.

BYD, "gã khổng lồ" xe điện, cũng đang lên kế hoạch mở 6 đại lý tại xứ sở lá phong. Đơn vị tư vấn tìm kiếm mặt bằng cho BYD tiết lộ với Reuters rằng hãng này đã bắt đầu làm thủ tục hợp chuẩn để nhập khẩu hai mẫu xe vào Canada.

Không đứng ngoài cuộc, Lotus - thương hiệu xe thể thao thuộc sở hữu của Geely - dự kiến mở khoảng 6 đại lý tại Canada trong năm nay dù mục tiêu doanh số chỉ vài trăm chiếc. Changan cũng đã thành lập một đội ngũ riêng để chuẩn bị cho việc ra mắt tại thị trường này.

Động thái đổ bộ ồ ạt của các hãng xe Trung Quốc diễn ra bất chấp triển vọng doanh số và lợi nhuận tại Canada rất thấp. Quốc gia này hiện chỉ cho phép nhập khẩu tối đa 49.000 xe mỗi năm với mức thuế ưu đãi 6,1%, và dự kiến tăng lên 70.000 xe sau 5 năm. Đây là một "miếng bánh" quá nhỏ khi phải "chia 5 xẻ 7" cho nhiều thương hiệu.

"Sân tập" để tiến vào Mỹ

Tuy nhiên, Canada lại mang đến một giá trị lớn hơn nhiều: Bàn đạp hoàn hảo cho cuộc đổ bộ của xe Trung Quốc vào Mỹ, bất chấp các chính sách ngăn chặn nghiêm ngặt hiện tại của Washington.

"Chúng tôi chắc chắn có ý định bán xe tại Mỹ. Ai trong ngành này cũng đều có chung tham vọng đó", ông Trương Quý Bình (Zhang Guibing), Chủ tịch Chery International, chia sẻ tại trụ sở chính ở Vũ Hồ hồi tháng 5.

Canada sở hữu những lợi thế vượt trội so với Mexico. Khác với thị trường Mexico vốn ưa chuộng xe giá rẻ, thị trường Canada gần như tương đồng hoàn toàn với Mỹ từ thị hiếu người tiêu dùng cho đến các quy định nghiêm ngặt của ngành tài chính và vận tải.

Ông Dan Hearsch, Giám đốc mảng ôtô toàn cầu tại công ty tư vấn AlixPartners, nhận định việc chuyển dịch từ Canada sang Mỹ sau này sẽ dễ dàng như "bật một công tắc". Khác biệt lớn nhất giữa hai quốc gia này chỉ nằm ở quy mô: Canada tiêu thụ khoảng 1,9 triệu xe vào năm 2025, trong khi con số của Mỹ lên tới hơn 16 triệu xe.

Mối đe dọa lớn của ngành ôtô Mỹ

Sự cạnh tranh từ Trung Quốc đang khiến các hãng xe Mỹ "đứng ngồi không yên". Doanh số của các nhà sản xuất Mỹ tại Trung Quốc đã sụt giảm nghiêm trọng trong những năm gần đây, khi ngành công nghiệp xe điện và hybrid được trợ cấp bùng nổ mạnh mẽ. Từ một quốc gia không có tên tuổi trên bản đồ xuất khẩu, Trung Quốc đã vượt qua Đức, Nhật Bản, Mexico và Mỹ để trở thành nước xuất khẩu ôtô lớn nhất thế giới.

Hiện xe Trung Quốc đang bị chặn lại ở biên giới Mỹ bởi mức thuế nghiêm ngặt và lệnh cấm phần cứng, phần mềm kết nối có nguồn gốc từ Trung Quốc. Các nhà lập pháp Mỹ đang nỗ lực luật hóa lệnh cấm này do lo ngại Tổng thống Donald Trump có thể thực hiện một thỏa thuận thương mại lớn với Bắc Kinh liên quan đến ôtô. Trước đó, ông Trump từng nhiều lần gợi ý sẽ cho phép các hãng xe Trung Quốc vào Mỹ nếu họ xây dựng nhà máy tại đây.

Liên minh Đổi mới Ôtô Mỹ (AAI) cảnh báo rằng thỏa thuận thương mại Canada - Trung Quốc đang "tạo ra một lối đi cửa sau cho các thương hiệu Trung Quốc tiến vào Mỹ", đe dọa đến cả an ninh kinh tế lẫn an ninh quốc gia. Tổ chức này cũng phản đối gay gắt việc cho phép xây dựng nhà máy của Trung Quốc trên đất Mỹ.

Rạn nứt ngoại giao và bài toán kinh tế

Việc Canada mở cửa cho xe Trung Quốc phản ánh sự rạn nứt ngoại giao ngày càng lớn với Mỹ. Tuy nhiên, các chuyên gia đánh giá thị trường Canada sẽ giảm hẳn sức hút nếu các hãng xe Trung Quốc không thể tiếp cận được thị trường Mỹ.

Ông Daniel Ross, Giám đốc phân tích thị trường tại Canadian Black Book, cho biết: "Quy mô thị trường nhỏ và tỷ giá hối đoái bất lợi khiến Canada trở thành một trong những thị trường kém biên lợi nhuận nhất toàn cầu. Sẽ không hợp lý về mặt tài chính nếu chỉ kinh doanh tại Canada mà bỏ qua Mỹ".

Bên cạnh đó, các thương hiệu Trung Quốc còn phải cạnh tranh với xe Tesla sản xuất tại Trung Quốc. Năm 2025, Tesla đã nhập khẩu hơn 44.000 xe từ nhà máy Thượng Hải vào Canada, bán mẫu Model 3 với giá khoảng 40.000 CAD (29.148 USD) - chỉ bằng một nửa so với phiên bản sản xuất tại Mỹ trước đó.

Tầm nhìn dài hạn

Bất chấp những rào cản, các doanh nghiệp Trung Quốc nổi tiếng với việc kiên trì theo đuổi các chiến lược dài hạn.

Vào cuối tháng 4, tại triển lãm ôtô Bắc Kinh và sau đó là ở trụ sở của Chery ở Vũ Hồ, khoảng 20 đại lý ôtô lớn của Canada đã được mời đến tham quan và đàm phán thương mại. Nhiều tập đoàn đại lý lớn tại Canada hiện cũng sở hữu chuỗi cửa hàng tại Mỹ và ngược lại. Do đó, việc xây dựng mối quan hệ với các đại lý Canada ngay từ bây giờ được xem là bước đi chiến lược, giúp các hãng xe Trung Quốc nhanh chóng kích hoạt mạng lưới phân phối tại Mỹ ngay khi thời cơ đến.

Mỹ Anh

Cập nhật tin tức công nghệ mới nhất tại fanpage Công nghệ & Cuộc sống