Ra mắt Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn đầu tiên của Việt Nam

Đây là Trung tâm cấp quốc gia đầu tiên của Việt Nam hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn, có nhiệm vụ kết nối nhu cầu nghiên cứu, thiết kế chip trong nước với hệ sinh thái sản xuất bán dẫn toàn cầu. Việc thành lập Trung tâm thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội XIV, Nghị quyết 29-NQ/TW và Nghị quyết 57-NQ/TW của Đảng, từng bước nâng cao năng lực tự chủ công nghệ, hiện thực hóa mục tiêu của Chiến lược phát triển ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2050.

Tháo gỡ điểm nghẽn sản xuất thử chip

Hiện Việt Nam chưa có năng lực sản xuất chip bán dẫn ở quy mô công nghiệp, trong khi hạ tầng nghiên cứu và sản xuất thử còn hạn chế. Phần lớn các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp thiết kế chip phải thực hiện sản xuất thử ở nước ngoài, khiến chi phí tăng cao, thời gian kéo dài và hạn chế khả năng thương mại hóa sản phẩm.

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, chi phí chuyển từ bản thiết kế sang sản xuất thử chip (tape-out) hiện dao động từ 30.000 - 200.000 USD cho mỗi thiết kế, trong khi thời gian chờ sản xuất thường kéo dài 12 - 24 tháng.

Trong khi đó, hệ sinh thái bán dẫn Việt Nam đang phát triển nhanh với khoảng 60 doanh nghiệp thiết kế chip, khoảng 7.000 kỹ sư thiết kế và 166 cơ sở giáo dục đại học triển khai đào tạo về bán dẫn và các lĩnh vực liên quan. Thống kê ban đầu cho thấy đã có 12 đơn vị đăng ký nhu cầu sản xuất thử khoảng 30.000 chip.

Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn được kỳ vọng sẽ tháo gỡ điểm nghẽn này thông qua mô hình Multi-Project Wafer (MPW) - cơ chế gộp nhiều thiết kế chip trên cùng một đợt chế tạo nhằm giảm chi phí. Qua đó, thời gian phát triển sản phẩm được rút ngắn, chi phí sản xuất thử giảm đáng kể, tạo điều kiện hình thành các sản phẩm chip "Make in Vietnam".

Hiện thực hóa các thiết kế chip "Make in Viet Nam"

Phát biểu tại lễ ra mắt, ông Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Cục Công nghiệp Công nghệ thông tin, Bộ Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh, trong kỷ nguyên số, chip bán dẫn là nền tảng của nhiều công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo, điện toán hiệu năng cao, 5G, Internet vạn vật, robot, tự động hóa, xe điện, thiết bị thông minh, quốc phòng, an ninh và hạ tầng số quốc gia. Vì vậy, bán dẫn đã trở thành thước đo quan trọng về năng lực công nghệ, năng lực sản xuất, năng lực đổi mới sáng tạo và mức độ tự chủ chiến lược của mỗi quốc gia.

Theo ông Nguyễn Khắc Lịch, Việt Nam không phải là quốc gia mới tiếp cận lĩnh vực này. Từ cuối thập niên 70 và đầu thập niên 80 của thế kỷ trước, Nhà máy Z181 đã sản xuất thành công các linh kiện bán dẫn đầu tiên phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu sang một số thị trường Đông Âu, đặt nền móng cho khát vọng làm chủ công nghệ bán dẫn của đội ngũ kỹ sư Việt Nam.

Đến năm 2025, doanh thu ngành bán dẫn Việt Nam đạt trên 21 tỷ USD; thu hút hơn 14 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài với trên 240 dự án; hình thành khoảng 60 doanh nghiệp thiết kế vi mạch cùng đội ngũ hơn 7.000 kỹ sư thiết kế bán dẫn. Việt Nam đang từng bước tham gia vào nhiều công đoạn quan trọng trong chuỗi giá trị toàn cầu, từ thiết kế, đóng gói, kiểm thử đến nghiên cứu phát triển và sản xuất chip chuyên dụng.

Tuy nhiên, ông Lịch cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là năng lực chuyển các bản thiết kế thành sản phẩm chip thực tế. Nhiều ý tưởng, kết quả nghiên cứu của các viện, trường, doanh nghiệp và nhóm khởi nghiệp vẫn gặp khó khăn ở giai đoạn sản xuất thử do chi phí tape-out cao, thiếu cơ chế hỗ trợ, thiếu đầu mối điều phối và kết nối với các đơn vị sản xuất, đo kiểm.

Trung tâm này sẽ là mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái bán dẫn quốc gia, giúp các ý tưởng không chỉ dừng lại ở bản thiết kế hay phòng thí nghiệm mà có thể phát triển thành sản phẩm chip thực tế, từng bước thương mại hóa.

Ông cũng nhấn mạnh, một ngành công nghiệp bán dẫn mạnh không thể hình thành bởi một tổ chức riêng lẻ mà cần sự chung tay của Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia, đối tác quốc tế và cộng đồng khởi nghiệp sáng tạo. Việc Trung tâm hợp tác với 19 đối tác và thành lập Tổ chuyên gia tư vấn chuyên môn gồm 21 thành viên ngay từ khi ra mắt sẽ tạo nền tảng để hình thành cộng đồng thiết kế vi mạch mạnh, thúc đẩy liên kết giữa nghiên cứu, đào tạo, sản xuất thử và thương mại hóa sản phẩm, góp phần nâng cao năng lực tự chủ công nghệ và đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn khu vực và toàn cầu.

Tại lễ ra mắt, Trung tâm đã ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với 19 đối tác trong và ngoài nước, gồm các tập đoàn bán dẫn, đơn vị cung ứng dịch vụ sản xuất, trường đại học và doanh nghiệp công nghệ hàng đầu như Intel, Infineon, Amkor, Cadence, Synopsys, TSMC, Global Foundries, Viettel, FPT... Các thỏa thuận tập trung vào nghiên cứu, đào tạo nguồn nhân lực, hỗ trợ thiết kế, sản xuất thử, đóng gói, kiểm thử chip và kết nối hệ sinh thái bán dẫn.

Cập nhật tin tức công nghệ mới nhất tại fanpage Công nghệ & Cuộc sống