Nhận diện vũ khí: F-15QA của Qatar bắn hạ Su-24 của Iran như thế nào?

Theo các nguồn tin được CNN dẫn lại, một cuộc đánh chặn trên không đầy kịch tính đã xảy ra tại vùng Vịnh, 2 chiếc Su-24 của Iran đã tiếp cận Qatar theo chiến thuật bay cực thấp nhằm tránh hệ thống radar phòng không. Máy bay được cho là bay ở độ cao ước tính chỉ khoảng 24m, một chiến thuật thường được sử dụng trong các nhiệm vụ tấn công xuyên phá hệ thống phòng không.

Mục tiêu của các máy bay Iran được xác định là căn cứ không quân Al Udeid, cơ sở quân sự lớn nhất của Mỹ tại Trung Đông, cùng khu công nghiệp khí hóa lỏng Ras Laffan, một trong những trung tâm năng lượng quan trọng nhất của Qatar. Khi bị phát hiện và theo dõi, 2 chiếc Su-24 chỉ còn khoảng 2 phút bay nữa là tới mục tiêu, buộc lực lượng phòng không Qatar phải phản ứng khẩn cấp.  

Ban đầu, Qatar không tiết lộ loại máy bay thực hiện nhiệm vụ đánh chặn. Tuy nhiên, các nguồn tin từ Mỹ và Qatar sau đó xác nhận 1 tiêm kích F-15QA “Ababil” của Không quân Hoàng gia Qatar (QEAF) đã thực hiện nhiệm vụ này. Chiếc F-15QA đã tiếp cận và tiêu diệt cả 2 mục tiêu, đánh dấu chiến công không đối không đầu tiên của dòng tiêm kích F-15QA kể từ khi được đưa Qatar đưa vào trang bị.

Sự kiện diễn ra trong bối cảnh căng thẳng khu vực leo thang sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran, khiến Tehran phải triển khai nhiều đòn đáp trả, bao gồm các cuộc không kích bằng tên lửa, UAV và các hoạt động quân sự khác trong khu vực.

Máy bay ném bom chiến thuật Su-24 của Iran. Ảnh: Arab Canada News

F-15QA “Ababil” là biến thể tiêm kích tiên tiến nhất được Boeing phát triển riêng cho Qatar dựa trên dòng F-15 Strike Eagle của Mỹ, với nhiều cải tiến về điện tử hàng không, hệ thống vũ khí và khả năng tác chiến đa nhiệm.

F-15QA được thiết kế để đảm nhiệm cả hai vai trò chính: Chiếm ưu thế trên không và tấn công mặt đất tầm xa. Nhờ đó, máy bay có thể thực hiện nhiều nhiệm vụ khác nhau, từ đánh chặn, hộ tống cho đến tấn công chính xác các mục tiêu chiến lược.

Máy bay có chiều dài khoảng 19,4m, sải cánh rộng gần 13m, trọng lượng cất cánh tối đa hơn 36 tấn và tốc độ tối đa khoảng Mach 2,5 (gấp 2,5 lần vận tốc âm thanh).

Một trong những điểm mạnh nhất của F-15QA là hệ thống điện tử hàng không tiên tiến. Máy bay được trang bị radar mảng pha quét điện tử chủ động AN/APG-82 AESA, cho phép phát hiện và theo dõi nhiều mục tiêu cùng lúc ở khoảng cách rất xa. Radar AESA có khả năng kháng nhiễu tốt, độ chính xác cao và cho phép phi công nhận thức tình huống chiến trường tốt hơn so với các radar cơ khí truyền thống.

Ngoài radar chính, F-15QA còn tích hợp nhiều hệ thống cảm biến hiện đại khác như hệ thống tìm kiếm và theo dõi hồng ngoại, hệ thống cảnh báo radar và cảnh báo tên lửa, hệ thống tác chiến điện tử giúp gây nhiễu và đánh lừa radar đối phương. Những trang bị này giúp F-15QA có thể phát hiện mục tiêu từ xa, theo dõi nhiều mối đe dọa cùng lúc và tăng đáng kể khả năng sống sót trong môi trường chiến đấu phức tạp.

Tiêm kích F-15QA trình diễn tại Triển lãm Hàng không RIAT 2024. Ảnh: The Aviationist

Một ưu điểm nổi bật khác của F-15QA là khả năng mang vũ khí. Máy bay có thể mang tới hơn 13 tấn vũ khí trên nhiều giá treo dưới cánh và thân. Kho vũ khí của F-15QA bao gồm nhiều loại tên lửa không đối không và vũ khí tấn công mặt đất hiện đại. Trong nhiệm vụ không chiến, F-15QA thường sử dụng tên lửa không đối không tầm xa AIM-120 AMRAAM và tên lửa tầm ngắn AIM-9X Sidewinder, cho phép máy bay tiêu diệt mục tiêu từ khoảng cách ngoài tầm nhìn hoặc trong các tình huống không chiến tầm gần.

Đối với nhiệm vụ tấn công mặt đất, F-15QA có thể mang nhiều loại bom dẫn đường chính xác như JDAM, tên lửa hành trình hoặc các loại vũ khí tấn công chính xác khác. F-15QA cũng được nâng cấp mạnh về buồng lái và hệ thống điều khiển. Máy bay sử dụng buồng lái kỹ thuật số với màn hình hiển thị diện tích lớn, giúp phi công có thể theo dõi nhiều thông tin chiến thuật cùng lúc. Thiết kế này tương tự những tiêm kích thế hệ mới như F-35 Lightning II.

Bên cạnh đó, F-15QA còn có khả năng tác chiến mạng trung tâm, cho phép chia sẻ dữ liệu với các máy bay, radar mặt đất và hệ thống phòng không. Điều này giúp máy bay hoạt động như một phần của hệ thống chiến đấu tích hợp trên chiến trường hiện đại.

Cuộc đánh chặn trên bầu trời vùng Vịnh cho thấy tầm quan trọng của các tiêm kích thế hệ mới trong hệ thống phòng thủ quốc gia. Khả năng phát hiện sớm, phản ứng nhanh và tiêu diệt mục tiêu từ xa giúp các lực lượng không quân bảo vệ hiệu quả các cơ sở chiến lược. Đối với Qatar, sự kiện này được xem là minh chứng rõ ràng cho năng lực tác chiến ngày càng tăng của lực lượng không quân, trong đó F-15QA đóng vai trò là một trong những nền tảng chiến đấu chủ lực.